ไขข้อสงสัย "ฮลุน โซโล่" เสียชีวิต ลิขสิทธิ์ช่อง YouTube ตกเป็นของใคร ?

วันนี้ (30 ก.ค.2569) กรมทรัพย์สินทางปัญญา เปิดเผยข้อมูลกรณีการเสียชีวิตของ "ฮลุน โซโล่" ทำให้เกิดข้อสงสัยในสังคมว่า คลิปวิดีโอที่เผยแพร่ผ่าน YouTube รวมถึงรายได้จากช่อง จะตกเป็นของผู้ใด

ตาม พ.ร.บ.ลิขสิทธิ์ พ.ศ.2537 คลิปวิดีโอที่เผยแพร่บน YouTube ถือเป็น "งานโสตทัศนวัสดุ" เนื่องจากประกอบด้วยองค์ประกอบของงานสร้างสรรค์หลายส่วน ไม่ว่าจะเป็นภาพ การถ่ายทำ การตัดต่อ การจัดลำดับเนื้อหา เสียงบรรยาย ดนตรี เอฟเฟกต์ และข้อความประกอบ ซึ่งถูกบันทึกลงในสื่ออิเล็กทรอนิกส์และสามารถนำกลับมาเปิดรับชมซ้ำได้

ผู้สร้างผลงานจึงได้รับความคุ้มครองลิขสิทธิ์ โดยอัตโนมัติทันทีที่สร้างสรรค์งาน และมีสิทธิแต่เพียงผู้เดียวในการทำซ้ำ ดัดแปลง เผยแพร่ อนุญาตให้ผู้อื่นใช้สิทธิ หรือดำเนินคดีเมื่อมีการละเมิดลิขสิทธิ์

"ลิขสิทธิ์" ได้รับความคุ้มครองนานเท่าใด

สำหรับงานโสตทัศนวัสดุ กฎหมายกำหนดอายุความคุ้มครองไว้ 50 ปี นับตั้งแต่วันที่สร้างสรรค์ผลงาน หรือหากมีการเผยแพร่ต่อสาธารณชน ก็ให้นับ 50 ปีนับจากวันที่เผยแพร่ครั้งแรก

ในกรณีของ YouTube วันที่อัปโหลดคลิปขึ้นเผยแพร่ต่อสาธารณะ ถือเป็นวันที่เริ่มนับระยะเวลาคุ้มครองลิขสิทธิ์ของคลิปนั้น

เจ้าของเสียชีวิต "ลิขสิทธิ์" ตกทอดเป็นมรดก

กฎหมายกำหนดให้ "ลิขสิทธิ์" เป็นทรัพย์สินประเภทหนึ่งที่สามารถซื้อขาย โอนสิทธิ หรือส่งต่อเป็นมรดกได้เช่นเดียวกับบ้าน รถยนต์ เงินฝาก หรือที่ดิน

หากเจ้าของลิขสิทธิ์เสียชีวิต และมีการทำพินัยกรรม สิทธิทั้งหมดจะตกแก่ "ผู้รับพินัยกรรม" ตามที่กำหนดไว้

แต่หากไม่มีพินัยกรรม สิทธิในลิขสิทธิ์จะตกแก่ "ทายาทโดยธรรม" ตามลำดับที่กฎหมายกำหนด ได้แก่ บุตร บิดามารดา พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย ลุง ป้า น้า อา และคู่สมรส ซึ่งมีสิทธิรับมรดกร่วมตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์

ผู้รับมรดกต้องดำเนินการอย่างไร

แม้ลิขสิทธิ์จะตกทอดเป็นมรดกได้ แต่ผู้รับสิทธิยังไม่สามารถเข้าไปบริหารจัดการช่อง YouTube ได้ทันที "ผู้รับพินัยกรรม" หรือ "ทายาทโดยธรรม" จำเป็นต้องรวบรวมเอกสารของผู้เสียชีวิต และยื่นคำร้องต่อศาลเพื่อขอแต่งตั้งเป็น "ผู้จัดการมรดก"

เมื่อศาลมีคำสั่งแต่งตั้งแล้ว จึงสามารถนำคำสั่งดังกล่าวไปติดต่อกับ YouTube เพื่อดำเนินการเปลี่ยนผู้ดูแลบัญชี จัดการช่อง และบริหารรายได้ที่เกิดขึ้นจากผลงานลิขสิทธิ์ได้อย่างถูกต้องตามกฎหมาย

ประเด็นสำคัญที่ควรรู้

กรณีของ "ฮลุน โซโล่" ทำให้สังคมหันมาสนใจเรื่องทรัพย์สินดิจิทัลมากขึ้น โดยเฉพาะช่อง YouTube ซึ่งนอกจากจะเป็นพื้นที่เผยแพร่ผลงานแล้ว ยังสร้างรายได้จากโฆษณา สมาชิก และสิทธิทางการค้า

แม้เจ้าของช่องจะเสียชีวิต แต่ลิขสิทธิ์ไม่ได้สิ้นสุดลงพร้อมเจ้าของ หากยังคงได้รับความคุ้มครองตามระยะเวลาที่กฎหมายกำหนด และสามารถส่งต่อสิทธิให้แก่ผู้รับพินัยกรรมหรือทายาทโดยธรรมได้ ผ่านกระบวนการตามกฎหมาย เพื่อให้สามารถดูแลช่องและบริหารผลประโยชน์จากผลงานได้ต่อไป

อ่านข่าว :

"อนุทิน" นัดถก สมช. 31 ก.ค. ยก "แก้ไฟใต้" เป็นวาระเร่งด่วน

เปิดอีกปม “พริษฐ์” ตั้งข้อสังเกตคำวินิจฉัย กกต.คดีคุณสมบัติ ไปราณีต” สว.บุรีรัมย์

สำนักงานประกันสังคมชี้แจงปมใช้งบ 275 ล้านจัดเลือกตั้งบอร์ดประกันสังคม