yayoi kusama จากเด็กน้อยชีวิตรันทด ใช้ศิลปะเยียวยาใจ กลายเป็นศิลปินระดับโลก สร้างงานศิลปะแม้รักษาตัวอยู่จิตเวช - เส้นทางเศรษฐี

วงการศิลปะโลกสูญเสียหนึ่งในศิลปินที่ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งยุคสมัย เมื่อข่าวการจากไปของ Yayoi Kusama ถูกยืนยันอย่างเป็นทางการจากสตูดิโอของศิลปินและแกลเลอรี David Zwirner ผู้เป็นตัวแทนจำหน่ายผลงานของเธอมายาวนาน เสียชีวิตลงด้วยวัย 97 ปี ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงโตเกียว เมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยสาเหตุการเสียชีวิตคือภาวะอวัยวะหลายส่วนล้มเหลว แต่สื่อต่าง ๆ เพิ่งได้รับทราบข่าวนี้เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา

ในวงการศิลปะ Yayoi Kusama ถือเป็นศิลปินเอเชียที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดคนหนึ่งแห่งยุค  เธอคือเจ้าของผลงาน “ลายจุด” และ “ห้องกระจกอนันต์” (Infinity Mirror Rooms) อันเลื่องชื่อ

จุดเริ่มต้นมาจากความเจ็บปวด

Yayoi Kusama เกิดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 1929 ในเมืองมัตสึโมโตะ ประเทศญี่ปุ่น ชีวิตวัยเด็กของ Kusama เติบโตมาในครอบครัวที่ทำธุรกิจเรือนเพาะชำต้นไม้ เธอเคยเล่าว่าชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ เพราะต้องเผชิญกับพฤติกรรมนอกใจของบิดา แล้วมารดาก็มาลงที่เธอ ทำร้ายร่างกายบ่อยครั้ง 

จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเธออายุราว 10 ขวบ ขณะจ้องมองลายดอกไม้สีแดงบนผ้าปูโต๊ะ Kusama ก็เกิดภาพหลอนที่ลวดลายเหล่านั้นแผ่ขยายปกคลุมไปทั่วทั้งห้อง ทั่วร่างกาย และทั่วทั้งจักรวาล ประสบการณ์ทางจิตในวัยเด็กนี้เองที่กลายเป็นรากฐานของภาษาศิลปะเฉพาะตัวที่ติดตัวเธอมาตลอดชีวิต

จากโตเกียวสู่นิวยอร์ก ศิลปินหญิงในโลกที่ผู้ชายครอบงำ

ในปี 1957 Kusama ตัดสินใจย้ายไปยังสหรัฐอเมริกาเพื่อแสวงหาโอกาสในวงการศิลปะที่เปิดกว้างกว่า เธอสร้างชื่อด้วยผลงานชุด “Infinity Net” ภาพวาดลายเส้นซ้ำ ๆ ที่สื่อถึงแนวคิดเรื่องอนันต์ ก่อนจะขยายแนวคิดลายจุดออกจากผืนผ้าใบสู่ท้องถนนในช่วงปลายทศวรรษ 1960 ผ่านการแสดง “Happening” ที่เธอจัดขึ้น ทั้งแฟชั่นโชว์ประหลาดที่แฝงนัยประท้วงสงครามเวียดนาม และพิธีกรรมที่เธอเรียกตัวเองว่ามหาปุโรหิตแห่งลายจุด โดยหวังให้ผู้ร่วมกิจกรรมหลอมรวมตัวตนกลับคืนสู่ธรรมชาติของจักรวาล 

ผลงานที่สร้างความฮือฮาที่สุดชิ้นหนึ่งคือการแสดงเปลือยกายที่น้ำพุในสวนประติมากรรมของพิพิธภัณฑ์ MoMA เมื่อปี 1969 ซึ่งไม่ได้รับอนุญาตแต่กลับได้ขึ้นหน้าหนึ่งหนังสือพิมพ์ New York Daily News

สุดโต่งแล้วกลับบ้าน สู่ชีวิตในโรงพยาบาลจิตเวช

แม้จะประสบความสำเร็จด้านความคิดสร้างสรรค์ แต่ Kusama กลับไม่ได้มีเงินถุงเงินถังติดตัวเหมือนศิลปินดังท่านอื่น เธอยังคงเผชิญกับอาการประสาทหลอนและอาการตื่นตระหนกอย่างต่อเนื่อง 

จนช่วง 1970 ต้องตัดสินใจย้ายกลับประเทศญี่ปุ่นและเข้าพักรักษาตัวในสถาบันจิตเวชด้วยความสมัครใจตั้งแต่ปี 1977 เป็นต้นมา และใช้ชีวิตที่นั่นไปจนตลอดชีวิตที่เหลือ แต่ยังคงทำผลงานศิลปะในสตูดิโอที่ตั้งอยู่ตรงข้ามกับโรงพยาบาลอย่างไม่หยุด

ตัวเองอยู่ตรงข้ามโรงพยาบาลจิตเวช

เธอยังคงทำผลงานศิลปะในสตูดิโอที่ตั้งอยู่ตรงข้ามกับโรงพยาบาลต่อเนื่อง เพราะศิลปะคือสิ่งเดียวที่ช่วยเธอผ่านช่วงเวลาที่ยากลำบากทางจิตใจมาได้ 

ปี 1980 ผลงานเก่าของ Kusama ที่เคยถูกลืมเลือนได้รับการรื้อฟื้นขึ้นมาจัดแสดงในนิทรรศการตะวันตกครั้งสำคัญ เปิดทางให้ชื่อเสียงของเธอโด่งดังไปทั่วโลกอีกครั้ง 

พิพิธภัณฑ์ชั้นนำอย่าง Tate Modern ในลอนดอน และ Hirshhorn Museum ในสหรัฐฯ ต่างจัดนิทรรศการย้อนรวมผลงานของเธอ ขณะที่ในปี 2017 พิพิธภัณฑ์ Yayoi Kusama Museum ก็เปิดตัวขึ้นในโตเกียวเพื่อเป็นเกียรติแก่ตัวเธอโดยเฉพาะ

ในแง่ตลาดศิลปะ คุซามะสร้างประวัติศาสตร์ในปี 2023 ด้วยการเป็นศิลปินร่วมสมัยที่ขายผลงานได้สูงสุดของปี ทำยอดขายในการประมูลรวมกว่า 80.9 ล้านดอลลาร์สหรัฐ แซงหน้าเดวิด ฮอกนีย์ เจ้าของสถิติปีก่อนหน้า

ผลงานลายเซ็นของเธอไม่ได้จำกัดอยู่แค่ในแกลเลอรี แต่ยังปรากฏบนผลิตภัณฑ์แบรนด์หรูอย่าง Louis Vuitton และเครื่องสำอาง Lancôme สะท้อนให้เห็นว่าศิลปะของเธอเข้าถึงผู้คนได้ในทุกระดับ

สิ่งที่ทิ้งไว้

ในปี 2016 คุซามะได้รับรางวัล Order of Culture ซึ่งเป็นเกียรติยศสูงสุดที่ญี่ปุ่นมอบให้แก่ศิลปิน เธอเคยให้สัมภาษณ์ว่าแม้จะรู้สึกว่าชีวิตเหลือเวลาไม่มากนัก แต่เธอยังคงมุ่งมั่นทำงานศิลปะอย่างสุดกำลัง ผลงานห้องกระจกอนันต์ที่เปิดให้ผู้ชมได้ดื่มด่ำกับภาพสะท้อนแสงสีไม่รู้จบ

กลายเป็นหนึ่งในนิทรรศการที่มีผู้เข้าชมมากที่สุดในโลก ดึงดูดผู้คนหลายล้านคนตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา ควบคู่กับประติมากรรมรูปฟักทองลายจุดอันเป็นเอกลักษณ์ที่กลายเป็นสัญลักษณ์ทางศิลปะระดับสากล

การจากไปของยาโยอิ คุซามะคือการปิดฉากชีวิตของศิลปินหญิงผู้เอาชนะบาดแผลในวัยเด็ก ความเจ็บป่วยทางจิต และการถูกมองข้ามในวงการศิลปะที่ชายเป็นใหญ่ จนก้าวขึ้นมาเป็นหนึ่งในศิลปินที่มีชีวิตอยู่ที่โด่งดังและทรงอิทธิพลที่สุดในโลก ผลงานและปรัชญาการสร้างสรรค์ของเธอจะยังคงเป็นแรงบันดาลใจให้แก่คนรุ่นหลังต่อไปอย่างไม่มีที่สิ้นสุด เช่นเดียวกับความหมายของคำว่า “อนันต์” ที่เธอใช้เป็นแก่นในการทำงานตลอดชีวิต

Tags

Related Posts

วงการศิลปะโลกสูญเสียหนึ่งในศิลปินที่ทรงอิทธิพลที่สุดแห่งยุคสมัย เมื่อข่าวการจากไปของ Yayoi Kusama ถูกยืนยันอย่างเป็นทางการจากสตูดิโอของศิลปินและแกลเลอรี David Zwirner ผู้เป็นตัวแทนจำหน่ายผลงานของเธอมายาวนาน เสียชีวิตลงด้วยวัย 97 ปี ที่โรงพยาบาลแห่งหนึ่งในกรุงโตเกียว เมื่อวันที่ 14 สิงหาคมที่ผ่านมา โดยสาเหตุการเสียชีวิตคือภาวะอวัยวะหลายส่วนล้มเหลว แต่สื่อต่าง ๆ เพิ่งได้รับทราบข่าวนี้เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา ในวงการศิลปะ Yayoi Kusama ถือเป็นศิลปินเอเชียที่ประสบความสำเร็จมากที่สุดคนหนึ่งแห่งยุค  เธอคือเจ้าของผลงาน “ลายจุด” และ “ห้องกระจกอนันต์” (Infinity Mirror Rooms) อันเลื่องชื่อ จุดเริ่มต้นมาจากความเจ็บปวด Yayoi Kusama เกิดเมื่อวันที่ 22 มีนาคม 1929 ในเมืองมัตสึโมโตะ ประเทศญี่ปุ่น ชีวิตวัยเด็กของ Kusama เติบโตมาในครอบครัวที่ทำธุรกิจเรือนเพาะชำต้นไม้ เธอเคยเล่าว่าชีวิตเต็มไปด้วยความทุกข์ เพราะต้องเผชิญกับพฤติกรรมนอกใจของบิดา แล้วมารดาก็มาลงที่เธอ ทำร้ายร่างกายบ่อยครั้ง  จุดเปลี่ยนสำคัญเกิดขึ้นเมื่อเธออายุราว 10 ขวบ ขณะจ้องมองลายดอกไม้สีแดงบนผ้าปูโต๊ะ Kusama ก็เกิดภาพหลอนที่ลวดลายเหล่านั้น

28 สิงหาคม 2569

“ตลาดสัตว์เลี้ยง” ไม่เพียงเติบโตในประเทศไทย แต่กำลังขยายตัวอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะ “ประเทศจีน” ที่กำลังกลายเป็นอีกหนึ่งตลาดใหญ่และเต็มไปด้วยโอกาสสำหรับผู้ประกอบการไทย คุณโอห์ม – ดิศรา อุดมเดช Founder & CEO ของ Yell Advertising แชร์ข้อมูลผ่านเฟซบุ๊ก Dissara Ohm Udomdej ไว้อย่างน่าสนใจว่า ตลาดสัตว์เลี้ยงในเขตเมืองของจีน มีมูลค่า 1.52 ล้านล้านบาท หรือราว 3.12 แสนล้านหยวน แปลว่ายังมีอีกเยอะที่ไม่อยู่ในระบบ แต่ที่น่าสนใจคือตัวเลขนี้แค่ 22% ของครัวเรือนจีนที่มีสัตว์เลี้ยง เทียบกับยุโรป 46% และสหรัฐอเมริกา 70% ซึ่งนักวิเคราะห์มองว่ายังสามารถเติบโตได้อีกเยอะ ผมมางาน Pet Fair Asia 2026 ที่เซี่ยงไฮ้ เลยค้นคว้าและสังเกตการณ์ จนสรุปออกมาเป็นข้อคิดเห็น ดังนี้ Precision Nutrition  ไม่ใช่แค่อาหารแต่คือการดูแลสุขภาพให้เหมาะกับเงื่อนไขเฉพาะตัว เช่น อาหารสำหรับสัตว์เลี้ยงสูงวัยอายุเกิน 7 ปี โปรตีนทางเลือกจากเนื้อ กระต่าย พิราบ นกกระทา ลดอาการแพ้  สายอาหารเสริม วิตามินบำรุง ช่วยเรื่องข้อต่อสำหรับบางสายพันธุ์ ลดคราบน้ำตา ช่วยหัวใจ ปรับสมดุลลำไส้ ที่สำคัญมีสาย TCM (การแพทย์แผนจีน) เอาตำรับยาจีนโบราณอย่าง

27 สิงหาคม 2569

วันที่ 26 สิงหาคม 2569 TikTok LIVE จัดมหกรรมระดับภูมิภาค Community Fest 2026 ณ กรุงเทพมหานคร รวมตัวครีเอเตอร์ ผู้ชม และพันธมิตรจากทั่วภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ คอเคซัส และเอเชียกลาง ในธีม “Be Part of the Win” ที่มุ่งสร้างแรงบันดาลใจบนโลกดิจิทัล สู่โอกาสใหม่ๆ ที่จับต้องได้จริง  สถิติ TikTok Live ที่น่าสนใจ ในช่วงครึ่งแรกของปี 2569 มีครีเอเตอร์ในภูมิภาคกว่า 95 ล้านคนใช้งาน LIVE ซึ่งคิดเป็นอัตราการเติบโตกว่า 50% เมื่อเทียบกับช่วงเดียวกันของปีก่อนหน้า โดยครีเอเตอร์กว่า 40 ล้านคนเริ่ม LIVE เป็นครั้งแรก  นอกจากนี้ 1 ใน 3 ของครีเอเตอร์หน้าใหม่เหล่านี้ได้รับของขวัญครั้งแรกภายใน 30 วัน สะท้อนให้เห็นถึงศักยภาพของแพลตฟอร์มในการเปิดโอกาสสู่อาชีพที่มั่นคงให้กับทุกคน ไม่ว่าจะเป็นนักร้อง เกมเมอร์ พ่อค้าแม่ค้าสตรีทฟู้ด ไปจนถึงคอนเทนต์ครีเอเตอร์สายท่องเที่ยว โดยในไตรมาสที่ 2 ของปี 2569 เกือบครึ่งหนึ่งของผู้ใช้งาน TikTok ในภูมิภาค รับชมคอนเทนต์ LIVE ในทุกๆ วัน แสดงให้เห็นว่าไลฟ์สตรีมมิงกลายเป็นหนึ่งในความบันเทิงกระแสหลักในรูปแบบอินเทอร์แอกทีฟ ซึ่งผู้ชมสามารถร่วมแสดงความคิดเห็น ถามคำถาม และสนับสนุนคร

27 สิงหาคม 2569

กลายเป็นปรากฏการณ์ครั้งใหญ่ที่สร้างเสียงฮือฮาไปทั่วโลก เมื่อ “Nene Royal” หรือ แพรว-รัตติกานต์ อำลอย สาวน้อยวัย 16 ปี จากจังหวัดภูเก็ต ได้สร้างตำนานบนเวที America’s Got Talent ซีซั่น 21 โชว์ฝีมือจนผ่านเข้ารอบชิงชนะเลิศ (Finals) ได้อย่างสมศักดิ์ศรี ในรอบ Quarter Finals Week 2 เนเน่ได้สะกดสายตาคณะกรรมการและผู้ชมด้วยเพลงระดับตำนาน อย่าง “Black Hole Sun” ของ Soundgarden จนได้รับเสียงปรบมือยาวนานหลายนาที แต่นอกจากโชว์ที่ทรงพลัง สิ่งที่สะกดทุกสายตาคือ การหยิบยก “ความเป็นไทย” มาผสมผสานเข้ากับดนตรีร็อกได้อย่างลงตัว ภายใต้คอนเซ็ปต์ “LET’S ROCK TO THE WORLD” รวมเรื่องราวศิลปวัฒนธรรม ครอบครัว และความฝัน ไว้ในชุดเดียว เพื่อให้โลกได้เห็นว่า “ความเป็นไทย” งดงามและทรงพลังแค่ไหน  เจาะลึก 6 ดีเทลสุดประณีต การเดินทางของเด็กไทยบนเวทีระดับโลกครั้งนี้ ไม่ใช่แค่เรื่องของชัยชนะ แต่คือการส่งต่อมรดกทางวัฒนธรรมไทยให้คนทั้งโลกได้ทึ่ง ร่วมส่งกำลังใจและรอชมชุดสุดปังใน รอบชิงชนะเลิศ (Finals) ถ่ายทอดสดส่งตรงจากสหรัฐอเมริกา ในวันพุธที่ 23 กันยายน 2569 นี้ไปพร้อมกัน

27 สิงหาคม 2569

ในวันที่เข้ามารับช่วงต่อธุรกิจในฐานะทายาทรุ่นสามของโรงแรมอลิซาเบธ “คุณเปา – สุรกิจ เมธานุกิจ” ต้องเผชิญกับวิกฤตและช่วงขาลงของธุรกิจที่ยากเกินรับมือ ทว่า เขากลับพลิกเกมด้วยกลยุทธ์ CEO Branding แบบจับพลัดจับผลู ลุกขึ้นมาปั้นคอนเทนต์นำเสนอเรื่องราวของโรงแรมในมุมต่างๆ จนสามารถกอบกู้ธุรกิจและพาโรงแรมกลับมาเป็นที่รู้จักได้อีกครั้ง อย่างไรก็ตาม การทำคอนเทนต์ของคุณเปาไม่ได้หยุดอยู่แค่การโปรโมตธุรกิจตัวเอง เขายังใช้พื้นที่บนโลกออนไลน์พาคนไปรู้จักร้านค้าและธุรกิจรอบโรงแรม ผ่านคอนเทนต์ “รีวิวเพื่อนบ้าน” ในย่านประดิพัทธ์ สะพานควาย  ด้วยเป้าหมายอยาก “อยากให้โรงแรมเป็น Destination ของต่างชาติ บินมากินราดหน้า แล้วเดินเที่ยวสะพานควายต่อ” รีวิวเพื่อนบ้านและของดีในย่าน “ถ้าเราดีคนเดียว มันก็ยังไงๆ อยู่ แต่ถ้าดีไปด้วยกันทั้งย่าน ผมว่าดีมากเลย สมมติเราทำสำเร็จสะพานควายเป็นบรรทัดทองสาขาสอง มันดีทั้งต่อพ่อค้าแม่ค้า ดีทั้งต่อลูกค้าเราด้วย แล้วก็ทำให้ย่านนี้มีชื่อเสียง” คำบอกเล่าของคุณเปาที่อยากเติบโตไปพร้อมกันทั้งย่านและชุมชน ก่อนเล่าย้อนไปถึงเสน่ห์ของย่านประดิพัทธ์ สะพานควาย มีประวัติศาสตร์ยาวนาน มีสตรีทฟู้

27 สิงหาคม 2569

คุณเคยคิดไหมว่า ถ้าอินฟลูเอนเซอร์หันมาทำธุรกิจ พวกเขาจะเลือกทำอะไร?ชานมไข่มุก ขนม เสื้อผ้าแฟชั่น หรือแม้กระทั่งหมูกระทะ…แล้วถ้าบอกว่า มีอินฟลูเอนเซอร์คนหนึ่งเลือกทำธุรกิจ “ถุงยางอนามัย” คุณจะเชื่อไหม? หลายคนน่าจะรู้จัก “นอท บ้านกูเอง” ครีเอเตอร์สายกวนที่หยิบเรื่องรอบตัวมาทำให้กลายเป็นคอนเทนต์สนุกๆ และมีผู้ติดตามใน Facebook กว่า 1.2 ล้านคน  ล่าสุด เขาได้ทำแบรนด์ถุงยางอนามัยที่ชื่อว่า “OI” ซึ่งเป็นสินค้าที่คนส่วนใหญ่รู้จักและเข้าใจถึงความสำคัญ แต่ในตลาดยังมีข้อจำกัดบางอย่างอยู่ ทำให้เขาตั้งคำถามว่า “อะไรคือสิ่งที่ขาดหายไปจากถุงยางอนามัยในมุมมองของคนรุ่นใหม่?” วันนี้ เส้นทางเศรษฐีออนไลน์ พาไปพูดคุยกับ คุณนอท-สัณหณัฐ ทิราชีพ โดยจะเล่าตั้งแต่จุดเริ่มต้น เบื้องหลังการสร้างแบรนด์ OI ไปจนถึงมุมมองการทำธุรกิจควบคู่ไปกับการเป็นครีเอเตอร์ โดยคุณนอทเล่าว่าแบรนด์ถุงยางอนามัยนี้ เริ่มจากการทำคอนเทนต์ต่อเนื่องนานกว่า 30 วัน ก่อนจะเฉลยและเปิดตัวธุรกิจจริงในวัน April Fool’s Day  จุดเริ่มต้นของแบรนด์ถุงยางอนามัย  คุณนอทมองย้อนกลับมาที่อาชีพอินฟลูเอนเซอร์ของตัวเอง และตั้งคำถามถึงความยั่งยืนของอาชีพนี้ แม

26 สิงหาคม 2569