Cover Image

ผู้นำโลกเตรียมร่วมประชุม UNGA ท่ามกลางวิกฤตสงคราม มีประเด็นอะไรบ้างน่าจับตา

By 

วันนี้ (21 กันยายน) บรรดาผู้นำโลกเตรียมร่วมประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ (United Nations General Assembly: UNGA) ครั้งที่ 81 ณ มหานครนิวยอร์ก สหรัฐอเมริกา ระหว่างวันที่ 22-28 กันยายนนี้ ท่ามกลางวิกฤตสงครามและความขัดแย้งที่ยังคงดำเนินไปอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะสงครามรัสเซีย-ยูเครน และสงครามในตะวันออกกลางระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน

การประชุม UNGA81 ครั้งนี้จัดขึ้นในช่วงเวลาที่วิกฤตระเบียบโลกเก่า (Pax Americana) กำลังเสื่อมถอยลง โดยที่โดนัลด์ ทรัมป์ ประธานาธิบดีสหรัฐฯ จะหวนคืนสู่เวทีนี้อีกครั้ง หลังดำเนินนโยบายโจมตีระบบ UN อย่างต่อเนื่อง ไม่ว่าจะเป็นการถอนตัวออกจากสนธิสัญญาและองค์กรสากลหลายแห่ง รวมถึงตัดงบประมาณสนับสนุน ซึ่งสร้างแรงกดดันต่อระบบพหุภาคีนิยม (Multilateralism) อย่างมาก

แม้สหรัฐฯ จะยอมจ่ายเงินสนับสนุน 725 ล้านดอลลาร์ เพื่อหลีกเลี่ยงการเสียสิทธิออกเสียงในสมัชชาใหญ่ แต่ยังคงค้างชำระงบประมาณอีกกว่า 1,000 ล้านดอลลาร์ ส่งผลให้ UN เผชิญภาวะวิกฤตทางการเงินอย่างรุนแรงและการตั้งคำถามถึงบทบาทความสำคัญขององค์การ

นอกจากนี้ ‘การทูตทวิภาคี’ บดบังเวทีพหุภาคี โดยจะเห็นได้จาก สีจิ้นผิง ประธานาธิบดีจีน เลือกที่จะข้ามการเข้าร่วมประชุม UNGA ในนิวยอร์ก แต่เดินทางไปเจรจาตัวต่อตัวกับทรัมป์ที่กรุงวอชิงตัน ดี.ซี. แทน สะท้อนถึงแนวโน้มในปัจจุบันที่มหาอำนาจให้ความสำคัญกับการเมืองทวิภาคี ‘มากกว่า’ เวทีพหุภาคี

โดย อนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทย พร้อมด้วยสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการต่างประเทศ และไชยชนก ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม มีกำหนดเดินทางเข้าร่วมประชุม UNGA81 ครั้งนี้ด้วย เพื่อขับเคลื่อนความสัมพันธ์และความร่วมมือกับนานาประเทศ ทั้งในมิติการต่างประเทศ เศรษฐกิจ การค้า การลงทุน เทคโนโลยี และดิจิทัล

ประเด็นน่าจับตามีอะไรบ้าง

เป็นหนึ่งประเด็นสำคัญที่น่าจะถูกหยิบยกมาหารือกัน หลังสงครามรัสเซีย-ยูเครนยังคงยืดเยื้อและดำเนินมานานกว่า 4 ปี ส่งผลกระทบอย่างหนักต่อความมั่นคงทางอาหารและราคาพลังงาน โดย โวโลดิเมียร์ เซเลนสกี ประธานาธิบดียูเครน และ เซอเกย์ ลาฟรอฟ รัฐมนตรีต่างประเทศรัสเซียมีกำหนดขึ้นกล่าวบนเวที UNGA ปีนี้ ขณะที่คณะมนตรีความมั่นคงแห่งสหประชาชาติ (UNSC) ยังไม่สามารถหาทางออก เพื่อยุติความขัดแย้งได้ เนื่องจากรัสเซียใช้สิทธิวีโต้ (Veto)

การสู้รบระหว่างสหรัฐฯ-อิสราเอลกับอิหร่าน ส่งผลกระทบต่ออัตราเงินเฟ้อ ราคาพลังงานและเสถียรภาพระดับโลก รวมถึงการคุกคามเส้นทางขนส่งสินค้าในช่องแคบ Bab el-Mandeb โดยกลุ่มกบฏฮูตี ทั้งนี้ ต้องจับตาการขึ้นกล่าวสุนทรพจน์ของ มาซูด เปเซชเคียน ประธานาธิบดีอิหร่าน และ เบนจามิน เนทันยาฮู นายกรัฐมนตรีอิสราเอล รวมถึงกรณีที่ มาห์มูด อับบาส ประธานาธิบดีปาเลสไตน์ ถูกสหรัฐฯ ปฏิเสธวีซ่า จนต้องกล่าวสุนทรพจน์ผ่านระบบวิดีโอ

สงครามครั้งนี้ทำให้ชาติมหาอำนาจอย่างสหรัฐฯ ติดหล่มในสงครามในภูมิภาคตะวันออกกลางนานหลายเดือน ซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อผลการเลือกตั้งมิดเทอมครั้งสำคัญในช่วงต้นเดือนพฤศจิกายนนี้

ยังไม่นับรวมปัญหาความขัดแย้งอื่นๆ ในตะวันออกกลางที่มีส่วนบั่นทอนเสถียรภาพและความมั่นคงของภูมิภาคนี้ เช่น ความขัดแย้งระหว่างอิสราเอลและกลุ่มฮิซบอลเลาะห์ในเลบานอน, ความขัดแย้งระหว่างกลุ่มฮูตีกับซาอุดีอาระเบีย รวมถึงปัญหาอิสราเอล-ปาเลสไตน์ ทำให้การแก้ไขปัญหามีความซับซ้อนยิ่งขึ้น

อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการสหประชาชาติ และบรรดาผู้นำภาคเทคโนโลยี ต่างเรียกร้องให้มีการสร้างกรอบกำกับดูแล AI ในระดับสากล เพื่อป้องกันความเสี่ยงที่เทคโนโลยีจะหลุดจากการควบคุมของมนุษย์

ในขณะที่ทรัมป์ ‘คัดค้าน’ แนวคิดนี้ โดยมองว่า ความเสี่ยงจาก AI เป็นเรื่องลวงโลก (Hoax) และเตือนว่า การควบคุมจะทำให้จีนได้เปรียบและครองอำนาจนำในวงการ AI โลก ซึ่งนั่นอาจทำให้การขับเคลื่อนประเด็นเรื่องการกำกับดูแล AI บนเวที UNGA ปีนี้ เต็มไปด้วยความท้าทายและเป็นไปด้วยความยากลำบาก

เนื่องจาก อันโตนิโอ กูเตอร์เรส เลขาธิการ UN จะหมดวาระลงสิ้นปี 2026 จึงได้เริ่มต้นกระบวนการสรรหาเลขาธิการ UN คนใหม่แล้ว ตัวอย่างผู้สมัครชิงเก้าอี้ผู้นำ UN เช่น ราฟาเอล กรอสซี ผู้อำนวยการใหญ่สำนักงานพลังงานปรมาณูระหว่างประเทศ (IAEA) จากอาร์เจนตินา, มารีอา เฟร์นันดา เอสปิโนซา อดีตประธานสมัชชาใหญ่ (UNGA) และอดีตรัฐมนตรีต่างประเทศจากเอกวาดอร์, คาโรลิน โรดริเกส-เบอร์เกตต์ ผู้แทนถาวรกายอานาประจำ UN และอดีตรัฐมนตรีกระทรวงการต่างประเทศจากกายอานา เป็นต้น โดยคาดว่าจะทราบผลอย่างเป็นทางการในช่วงปลายปีนี้

ขณะที่ฝ่ายบริหารของทรัมป์ได้แสดงจุดยืนต้องการลดบทบาท UN ให้เหลือเพียงภารกิจพื้นฐานด้านความมั่นคง และมีแนวโน้มจะใช้วีโต้คัดค้านแคนดิเดตที่มีแนวคิดก้าวหน้า ซึ่งอาจยิ่งทำให้การสรรหาเลขาธิการ UN คนใหม่ยากลำบากมากยิ่งขึ้น

แฟ้มภาพ: Selcuk Acar / Anadolu via Getty Images

อ้างอิง:

Back To Top