This is a Gardening Show สารคดีทำสวนที่พาเราไปตั้งคำถามกับสิ่งที่กิน แล้วชวนให้เอามือไปเปรอะดิน ด้วยใบหน้าที่เปื้อนยิ้มระหว่างดู

เราอยากชวนทุกคนลองนึกดูเร็วๆ ว่า มื้อเช้าหรือมื้อกลางวันที่กินเข้าไปประกอบด้วยอะไรบ้าง มีผักผลไม้แบบไหน หรือสำหรับคนที่ไม่ชอบกินผักเลย มีผักชนิดใดที่เราพอทำใจกินได้บ้าง จากนั้นอยากชวนให้ลองนึกดูอีกนิดว่า แล้วเรารู้จักพืชผักอะไรอีก หรือจากที่เราเคยกิน ลิสต์ออกมาแล้วมีกี่ชนิด และรู้หรือไม่ว่าผักผลไม้เหล่านั้นมาจากที่ไหนกัน

เมื่อเดือนที่ผ่านมาเราได้ดู ‘This is a Gardening Show’ รายการสารคดีทางเน็ตฟลิกซ์จำนวน 6 ตอน ตอนละประมาณ 16 นาที ดำเนินรายการโดย Zach Galifianakis (แซ็ก กาลิเฟียนาคิส) บางคนอาจไม่คุ้นชื่อเขามากนัก แต่ถ้าใครเคยดูภาพยนตร์เรื่อง The Hangover น่าจะคุ้นหน้ากันอยู่บ้าง แถมมีศิลปิน Mac DeMarco มาทำเพลงประกอบรายการให้ด้วย 

เรียนรู้เรื่องอาหารให้ลึกซึ้งผ่านสารคดีดูสนุก

สารคดีเรื่องนี้ถ่ายทำบนหมู่เกาะ Gulf Islands ที่แคนาดา โดยที่แซ็กเองมีประสบการณ์การทำสวนมากว่า 25 ปี เขาบอกว่าการทำสารคดีเรื่องนี้เหมือนได้ตอบสนองความต้องการในการเรียนรู้ของเขาด้วย

ใครที่ไม่เคยทำสวน ไม่ค่อยสนิทกับการปลูกต้นไม้ หรือรู้สึกว่าตัวเองรู้จักพืชน้อยนิดเหลือเกิน เราคิดว่ายังไงก็น่าจะสนุกกับสารคดีอยู่ดี เพราะแซ็กจะพาไปพูดคุยกับแก๊งเด็กๆ ด้วยคำถามง่ายๆ อย่างมะเขือเทศคือผักหรือผลไม้ โดยเราจะได้เห็นแง่มุมเกี่ยวกับความเชื่อมโยงระหว่างธรรมชาติ อาหาร และผู้คน ผ่านผักผลไม้ที่คุ้นเคยกันเป็นอย่างดี เช่น แอปเปิล มะเขือเทศ มันฝรั่ง ข้าวโพด ไปจนถึงการเก็บของป่าและการทำปุ๋ยหมัก

อีกทั้งเขายังพาไปพูดคุยกับนักปลูกมืออาชีพ ชาวสวนมากประสบการณ์ ทำให้เราได้เรียนรู้แง่มุมเชิงลึกของการทำสวน ขณะเดียวกันยังได้ทำความสนิทสนมกับผักหน้าตาคุ้นเคยเหล่านี้ในมุมที่ลึกขึ้น เช่น การจะปลูกแอปเปิลให้อร่อยต้องติดตาหรือทาบกิ่งเท่านั้น หรือกระทั่งได้เข้าใจความเป็นมาของอาหารมื้อหนึ่งว่ามีการเดินทางและที่มาที่ไปอย่างไร พร้อมสอดแทรกมุกฮาที่ทำให้สารคดีเกี่ยวกับการปลูกผักไม่น่าเบื่อ มีส่วนผสมที่แปลกประหลาดและจัดจ้านขึ้นมา

ย้อนมองความสัมพันธ์ของอาหารกับมนุษย์

ท่ามกลางวิกฤตทางด้านสภาพอากาศที่เราเผชิญอยู่ คงหลีกเลี่ยงไม่ได้ที่มันจะส่งผลต่อความมั่นคงทางอาหาร หากพิจารณาแล้ว โลกเรามีขยะที่เป็นขยะอาหารเยอะมาก แต่ยังมีคนบางส่วนที่ขาดแคลน หรือเข้าถึงอาหารที่ดีมีคุณภาพได้ยากเย็นแสนเข็ญ ยังไม่นับรวมการลดลงของสัตว์บางชนิดที่ส่งผลต่อพืชพันธุ์หรืออาหารบางชนิดอีก ซึ่งนั่นส่งผลต่อมาถึงความหลากหลายทางอาหารและวัฒนธรรมของเราเองด้วย พูดง่ายๆ ว่า อาหารบางชนิดที่เราเคยได้ยินชื่อ ตอนนี้หรือในอนาคตจะไม่มีโอกาสได้กินอีกแล้ว

มากไปกว่านั้น ความสัมพันธ์ของคนกับอาหารก็ลดลงเช่นกัน เราอาจไม่ทันสังเกตว่าอาหารที่กินจำกัดอยู่เพียงไม่กี่ชนิดเท่านั้น ยกตัวอย่าง อาหารของชาวเมืองใหญ่ที่มีตัวเลือกอยู่ไม่กี่อย่าง ไม่รุ่มรวยเท่าอาหารพื้นเมืองที่หลากหลายด้วยวัฒนธรรมและวัตถุดิบ สังเกตง่ายๆ ก็ชนิดผักที่เราเห็นตามซูเปอร์มาร์เก็ตนั้นมีน้อยมากเมื่อเทียบกับชนิดที่มีอยู่ตามธรรมชาติ ครุ่นคิดดูแล้วความสัมพันธ์ของเรากับสิ่งเหล่านี้ดูจะมีระยะห่างที่ถ่างออกมากขึ้น ทั้งที่การกินเป็นเรื่องสำคัญในชีวิต

เราคิดว่าสารคดีเรื่องนี้จะทำให้ผู้ชมได้ค้นพบคำตอบบางอย่าง พินิจความสัมพันธ์ระหว่างเรากับสิ่งที่กินอย่างใกล้ชิดขึ้น หรืออาจให้คำตอบของปัญหาใหญ่ที่เรากำลังเผชิญอยู่ก็เป็นได้ อาจจะด้วยการลงมือปลูกอะไรสักอย่าง หรือเลือกที่จะกินอะไรในมื้อถัดไป

This is a Gardening Show ผลไม้ ผัก สวน สารคดี อาหาร

Writer

กองบรรณาธิการ Urban Creature