น้ำอบ Thai Cologne สูตรชาววัง ทำเองรับสงกรานต์ให้หอมเย็น
น้ำอบ คือโคโลญจน์ของคนไทยที่มีอยู่ก่อนน้ำหอมฝรั่งจะเข้ามา ทำจากดอกไม้และสมุนไพรล้วนๆ ไม่มีแอลกอฮอล์ มีกลิ่นเบาบางเย็นสดชื่น และกลิ่นที่ว่านั้นคือกลิ่นของวันสงกรานต์ที่คนไทยรู้จักมาหลายร้อยปี
มีกลิ่นบางกลิ่นที่ได้ยินแล้วนึกถึงบางอย่างทันที
กลิ่นของ น้ำอบ คือกลิ่นที่นึกถึงวันสงกรานต์ น้ำผสานดอกไม้ มือผู้ใหญ่ที่รดน้ำ และวันที่เมืองร้อนแต่รู้สึกสดชื่น
น้ำอบ คืออะไร
น้ำอบ คือน้ำที่มีกลิ่นหอมจากการอบควันกำยาน (เทียนอบ) แล้วนำมาผสมกับเครื่องหอมและสมุนไพรกลิ่นหอมชนิดต่างๆ มีลักษณะเป็นน้ำใสสีเหลืองอ่อนๆ เมื่อนำมาใช้ทาประโลมผิวจะให้สัมผัสที่เย็นสดชื่น ช่วยคลายร้อนได้ดีในสภาพอากาศร้อนของเมืองไทย
น้ำอบ มีมาก่อนน้ำปรุง เปรียบเหมือนโคโลญจน์ (Cologne) มีกลิ่นหอมเบาบาง ไม่ติดทนนานนัก และมีส่วนผสมของแป้ง ซึ่งต่างจากน้ำปรุงที่ใกล้เคียงกับน้ำหอมของฝรั่งและมีกลิ่นติดทนนานกว่า
ประวัติ น้ำอบ จากในวังสู่ทุกบ้าน
เครื่องหอมไทยรวมถึง น้ำอบ ในสมัยก่อนนิยมทำใช้กันในวัง ต่อมาความนิยมได้แพร่หลายมาสู่คนทั่วไป คนสมัยก่อนนิยมนำมาประพรมตัว มีทั้งน้ำอบไทย แป้งร่ำ แป้งพวง น้ำดอกไม้สด กระแจะจันทร์ บุหงารำไป และน้ำปรุง
น้ำอบ แบบสูตรชาววังที่ทิวาพร เสกตระกูล ผู้เชี่ยวชาญที่สืบทอดวิธีทำน้ำอบ-น้ำปรุงสูตรชาววังถ่ายทอด มีกระบวนการที่พิถีพิถันมากกว่า น้ำอบ ที่ขายทั่วไปในท้องตลาด ทั้งการคัดเลือกดอกไม้ วิธีอบควัน และสัดส่วนของเครื่องหอมที่ต้องเรียนรู้จากประสบการณ์
ใน พล นิกร กิมหงวน ของ ป.อินทรปาลิต ยังบรรยายถึงบรรยากาศวันสงกรานต์ที่ทุกคนแต่งกายแบบไทยเดิมและทาน้ำอบไทยหอมฟุ้ง ทัดดอกจำปาจำปีสะท้อนว่า น้ำอบ คือส่วนหนึ่งของกลิ่นอายวันสงกรานต์ที่แท้จริงมานานหลายรุ่น
น้ำอบ กับ น้ำปรุง ต่างกันอย่างไร
คนทั่วไปมักสับสนระหว่าง น้ำอบ กับน้ำปรุง เพราะทั้งสองเป็นเครื่องหอมไทยที่มีหน้าตาคล้ายกัน
น้ำอบ มีกลิ่นเบาบาง มีส่วนผสมของแป้ง กลิ่นไม่ติดทนมากนัก บูดเสียง่าย และต้องใช้ภายในเวลาที่กำหนด
น้ำปรุง คือน้ำหอมไทยสไตล์น้ำหอมของฝรั่ง มีหัวน้ำหอมเป็นส่วนผสม กลิ่นติดทนนานกว่า น้ำอบ และเก็บไว้ได้นานกว่า
น้ำอบ ตามตำรับดั้งเดิมจะทำมาจากส่วนผสมจากธรรมชาติ 100% ไม่มีแอลกอฮอล์หรือสารเคมีอื่นๆ เจือปน จึงปลอดภัยสำหรับผู้ใช้งานทุกเพศทุกวัย
ส่วนผสมของ น้ำอบ จากธรรมชาติล้วนๆ
น้ำอบ ไทยโบราณแท้ๆ ใช้ส่วนผสมที่มาจากธรรมชาติทั้งหมด
เทียนอบ (ควันกำยาน) — ทำจากผิวมะกรูด กำยาน น้ำตาลแดง ขี้ผึ้ง และจันทน์เทศ เป็นตัวหลักที่ทำให้ น้ำอบ มีสีเหลืองอ่อนและกลิ่นเบาบาง
ดอกไม้หอม — มะลิ กุหลาบ ราชาวดี ลำเจียก พิกุล ดอกแก้ว และดอกสารภี ขึ้นอยู่กับสูตรของแต่ละตระกูล
สมุนไพร — ใบเตย ตะไคร้ และสมุนไพรอื่นๆ ที่ช่วยเพิ่มกลิ่นและสรรพคุณ เช่น ใบเตยมีสรรพคุณลดอาการปวดหัวและเพิ่มความผ่อนคลาย กุหลาบมีกลิ่นหอมผ่อนคลายและช่วยบำรุงผิวพรรณ
แป้ง — แป้งมันหรือแป้งข้าว ช่วยให้ น้ำอบ มีเนื้อสัมผัสที่เบาเย็นเมื่อทาบนผิว และช่วยลดผื่นคัน
วิธีทำ น้ำอบ แบบง่ายสำหรับมือใหม่
น้ำอบ สูตรพื้นฐานสำหรับคนที่ต้องการลองทำเองที่บ้าน
ส่วนผสมหลัก:
- น้ำสะอาด 500 มล.
- ดอกมะลิสด 1 กำมือ (หรือดอกไม้หอมอื่นๆ ตามชอบ)
- แป้งมัน 1 ช้อนโต๊ะ
- เทียนอบหรือควันกำยาน (ถ้ามี)
- ใบเตยสด 3-4 ใบ (ไว้เพิ่มกลิ่น)
ขั้นตอน:
- ต้มน้ำแล้วรอให้เย็น นำดอกมะลิและใบเตยแช่ในน้ำทิ้งไว้ข้ามคืน
- กรองเอาแต่น้ำ ละลายแป้งมันในน้ำที่กรองแล้ว
- ถ้ามีเทียนอบ จุดไฟแล้วคว่ำขวดน้ำอบครอบควันทิ้งไว้ประมาณ 15-20 นาที
- เปิดขวดและปิดฝา น้ำอบ พร้อมใช้ได้ภายใน 2-3 วัน
สำหรับ น้ำอบ สูตรชาววังที่ซับซ้อนกว่า จำเป็นต้องเรียนรู้จากผู้เชี่ยวชาญโดยตรง เพราะสัดส่วนและขั้นตอนละเอียดอ่อนมาก
น้ำอบ ใช้ในโอกาสอะไรบ้าง
น้ำอบ ไม่ได้ใช้แค่วันสงกรานต์ แต่มีบทบาทในพิธีกรรมและชีวิตประจำวันของไทยหลายอย่าง
สงกรานต์ — โอกาสหลักที่คนนึกถึง น้ำอบ มากที่สุด ใช้ผสมในน้ำที่รดน้ำดำหัวผู้ใหญ่และสรงน้ำพระ ทำให้พิธีรดน้ำมีกลิ่นหอมและความศักดิ์สิทธิ์มากขึ้น
งานมงคล — งานแต่งงาน งานขึ้นบ้านใหม่ และงานมงคลต่างๆ มักใช้ น้ำอบ ประพรมให้ผู้ร่วมงาน
สรงน้ำพระ — ผสมในน้ำที่ใช้สรงน้ำพระพุทธรูปและพระสงฆ์ในโอกาสสำคัญ
ใช้ประจำวัน — งานวิจัยพบว่า น้ำอบ ไทยซึ่งมีส่วนผสมของสมุนไพรยังช่วยดับพิษร้อน บรรเทาอาการแสบคันตามร่างกาย และสามารถใช้ได้ทุกวัน
งานศพ — ใช้ในพิธีอาบน้ำศพเพื่อให้เกียรติผู้เสียชีวิต
น้ำอบ ที่หาซื้อได้ในปัจจุบัน
แม้ น้ำอบ แบบทำเองจะเริ่มหายไปจากหลายบ้าน แต่ยังมีแหล่งที่ผลิต น้ำอบ คุณภาพดีให้หาซื้อได้
น้ำอบสวนดุสิต — หนึ่งในน้ำอบที่เป็นที่รู้จักมากที่สุด มีหลายกลิ่นให้เลือก เช่น กลิ่นราชาวดี นิยมนำไปฝากเป็นของที่ระลึกทั้งชาวไทยและชาวต่างประเทศ
น้ำอบนางลอย — อีกแบรนด์คลาสสิกที่มีประวัติยาวนาน กลิ่นหอมเข้มกว่าน้ำอบสวนดุสิต
น้ำอบวังสระปทุม — สูตรที่สืบทอดมาจากในวัง ถือว่าเป็น น้ำอบ ระดับพรีเมียมที่คนสะสมและใช้ในโอกาสพิเศษ
กลิ่นที่ไม่มีวันล้าสมัย
น้ำอบ อาจเป็นเครื่องหอมที่ดูโบราณในยุคที่มีน้ำหอมนานาชาติให้เลือกเป็นพันชนิด แต่มันมีสิ่งที่น้ำหอมราคาแพงให้ไม่ได้ — กลิ่นที่ผูกพันกับความทรงจำ กับวันสงกรานต์ กับมือผู้ใหญ่ที่รดน้ำ และกับรากเหง้าของวัฒนธรรมที่สืบทอดมาหลายร้อยปี
น้ำอบ (Thai Cologne) | ส่วนผสมหลัก: เทียนอบ ดอกไม้หอม แป้ง สมุนไพรไทย | ใช้ในโอกาส: สงกรานต์ รดน้ำดำหัว สรงน้ำพระ งานมงคล | แบรนด์ที่รู้จัก: น้ำอบสวนดุสิต น้ำอบนางลอย น้ำอบวังสระปทุม | ปลอดภัย: ไม่มีแอลกอฮอล์ ใช้ได้ทุกวัย