ทำไมบริษัทใหญ่ถึงปรับองค์กรพร้อมกัน? สิ่งที่เกิดขึ้นอาจไม่ใช่การลดคน...แต่คือการเปลี่ยนเกมการแข่งขัน
Layoff ไม่ได้แปลว่าบริษัทกำลังแย่ แต่กำลังบอกว่า “งานกำลังเปลี่ยน”
ช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา เราเห็นข่าวการปรับลดพนักงานจากบริษัทระดับโลกอย่าง Amazon, Microsoft, Meta ไปจนถึง Shopee, Lazada และ TikTok จนหลายคนตั้งคำถามว่า AI กำลังเข้ามาแทนที่แรงงานมนุษย์หรือไม่ แต่หากมองลึกกว่าพาดหัวข่าว จะพบว่าหลายองค์กรที่ประกาศปรับลดพนักงาน กลับยังคงลงทุนด้าน AI และเปิดรับตำแหน่งใหม่อย่างต่อเนื่อง เช่น AI Engineer, Data Scientist, Product Manager และ Machine Learning Engineer
รายงาน Future of Jobs Report 2025 ของ WEF ระบุว่า ภายในปี 2030 จะมีงานใหม่เกิดขึ้น 170 ล้านตำแหน่ง ขณะที่ 92 ล้านตำแหน่งจะหายไป ส่งผลให้เกิดงานสุทธิเพิ่มขึ้น 78 ล้านตำแหน่งทั่วโลก นั่นหมายความว่า งานไม่ได้หาย แต่กำลังย้าย สิ่งที่หลายองค์กรกำลังทำ จึงไม่ใช่การ “ลดคน” แต่คือการ “เปลี่ยนโครงสร้างของงาน”
การเปลี่ยนแปลงนี้ไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะ Big Tech แต่กำลังเกิดกับธุรกิจที่ให้บริการผู้บริโภคจำนวนมาก ทั้ง Retail, Banking, E-commerce ซึ่งกำลังเปลี่ยนจาก Transaction → Experience และ Routine Work → AI + Human Intelligence เพื่อสร้าง Productivity ให้สูงขึ้น
เราเริ่มเห็นการเปลี่ยนแปลงนี้ในชีวิตประจำวันแล้ว
ธนาคาร: ธุรกรรมส่วนใหญ่ย้ายไปอยู่บน Mobile Banking พนักงานสาขาจึงเปลี่ยนจากการทำธุรกรรมมาเป็นที่ปรึกษาทางการเงิน ขณะที่ธนาคารลงทุนเพิ่มในทีม Technology, AI, Data และ Cybersecurity
Retail: ร้านค้าไม่ได้เป็นแค่หน้าร้าน แต่กลายเป็นทั้งจุดรับ ส่ง คืนสินค้า และศูนย์บริการลูกค้าในเวลาเดียวกัน ผู้ค้าปลีกไทยอย่าง Central Retail, CP AXTRA และ Big C ต่างลงทุนใน Digital Platform, AI และ Omnichannel เพื่อเชื่อมหน้าร้านกับออนไลน์ บทบาทของ Store Manager จึงขยายสู่การบริหาร Customer Experience, Inventory และยอดขายทุกช่องทาง
E-commerce: แพลตฟอร์มอย่าง Shopee, Lazada และ TikTok Shop ลงทุนใน AI ต่อเนื่อง ทั้ง Recommendation, Chat และ Seller Tools โดย AI ช่วยลดงานที่ทำซ้ำ ขณะที่ผู้ขายได้ใช้เวลากับการวางกลยุทธ์ สร้างแบรนด์ และดูแลลูกค้ามากขึ้น
สิ่งที่องค์กรแข่งขันกัน ไม่ใช่ AI แต่คือ “Talent”
AI กลายเป็นเทคโนโลยีที่ทุกองค์กรเข้าถึงได้ สิ่งที่สร้างความแตกต่างจึงไม่ใช่การมี AI แต่คือการมี “คน” ที่ใช้ AI สร้างผลลัพธ์ทางธุรกิจได้ หลายองค์กรจึงเร่งดึงดูดบุคลากรใหม่และ Reskill / Upskill พนักงานเดิม โดย World Economic Forum ระบุว่า นายจ้างกว่า 63% มองว่า Skill Gap คืออุปสรรคสำคัญที่สุด และทักษะแรงงานกว่า 39% ต้องปรับปรุงหรือเรียนรู้ใหม่ภายในปี 2030
แล้วคนแบบไหนที่จะได้เปรียบในตลาดแรงงานไทย?
เมื่อธุรกิจไทยเข้าสู่ Productivity Economy องค์กรไม่ได้ต้องการคนที่ทำงานเดิมได้ดีที่สุด แต่คือคนที่เรียนรู้สิ่งใหม่ได้เร็วที่สุด ซึ่งมักมีคุณสมบัติร่วมกัน 5 ข้อ
- AI Ready – ใช้ AI เพิ่มประสิทธิภาพการทำงาน
- Learnability – พร้อม Reskill และ Upskill อยู่เสมอ
- Problem Solver – วิเคราะห์และแก้ปัญหาที่ซับซ้อน
- Data Mindset – ใช้ข้อมูลประกอบการตัดสินใจ
- Human Skills – สื่อสาร นำทีม สร้างความร่วมมือ และเข้าใจลูกค้า
อนาคตของตลาดแรงงานไทย…กำลังเริ่มต้นแล้ว
ไม่ว่าจะเป็น Retail, Banking, E-commerce หรือธุรกิจบริการ การแข่งขันวันนี้ไม่ได้วัดกันที่จำนวนพนักงานหรือการมี AI เพียงอย่างเดียว แต่วัดกันที่ความสามารถในการผสาน “คน เทคโนโลยี และข้อมูล” ให้สร้าง Productivity ได้มากกว่าเดิม คำถามสำคัญจึงไม่ใช่ “AI จะมาแทนงานของเราหรือไม่?” แต่คือ “วันนี้เราพัฒนาทักษะที่ทำงานร่วมกับ AI ได้แล้วหรือยัง?”