‘คาลินินกราด’ สำคัญอย่างไร ทำไมปูตินขู่ใช้ ‘อาวุธนิวเคลียร์’ กับยุโรป หากตัดขาดพื้นที่ออกจากรัสเซีย?

By Posted on 2026-10-03

รัสเซียยกระดับคำเตือน NATO หลัง วลาดิเมียร์ ปูติน ประธานาธิบดีรัสเซีย ออกมาระบุว่า หากพันธมิตรทางทหารชาติตะวันตก พยายามตัดขาด ‘คาลินินกราด’ ดินแดนแยกของรัสเซียริมทะเลบอลติก ออกจากส่วนอื่นของประเทศ มอสโกพร้อมใช้อาวุธทุกชนิดที่มีอยู่ ขึ้นมาโจมตีตอบโต้ รวมถึง ‘อาวุธนิวเคลียร์’ อย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้

เกิดอะไรขึ้น ทำไมรัสเซียกล่าวหายุโรปปิดล้อม ‘คาลินินกราด’
NATO โต้ ไม่มีแผนปิดล้อมคาลินินกราด
คาลินินกราดอยู่ที่ไหน สำคัญอย่างไร?

ความเคลื่อนไหวดังกล่าวเกิดขึ้นท่ามกลางความตึงเครียดระหว่างรัสเซียกับ NATO ในภูมิภาคทะเลบอลติก หลังความขัดแย้งเพิ่มสูงขึ้นจากการซ้อมรบ การรักษาความปลอดภัยโครงสร้างพื้นฐาน ตลอดจนเหตุการณ์ที่เกี่ยวข้องกับอากาศยานและเรือรบของทั้งสองฝ่าย

เกิดอะไรขึ้น ทำไมรัสเซียกล่าวหายุโรปปิดล้อม ‘คาลินินกราด’

เหตุการณ์ทั้งหมดเกิดขึ้น เมื่อรัสเซียส่งข้อความทางการทูตถึงประเทศสมาชิก NATO โดยอ้างว่า กลุ่มประเทศตะวันตกกำลังเตรียมการปิดล้อมคาลินินกราดทั้งทางอากาศและทางทะเล

เบื้องต้น รัสเซียไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดว่า ข้อมูลดังกล่าวมาจากที่ใด แต่คำเตือนปรากฏขึ้นท่ามกลางสถานการณ์ที่ NATO เพิ่มกิจกรรมทางทหารในภูมิภาคทะเลบอลติกอย่างต่อเนื่อง เช่น การซ้อมรบหลายครั้งในช่วงหลายเดือนที่ผ่านมา ขณะที่ยังมีแผนฝึกเพิ่มเติมในเดือนตุลาคม

นอกจากนี้ สถานเอกอัครราชทูตรัสเซียหลายแห่งในยุโรปออกแถลงการณ์ในทิศทางเดียวกันว่า หากประเทศสมาชิก NATO พยายามตัดขาดคาลินินกราดออกจากรัสเซีย มอสโกพร้อมใช้อาวุธทั้งหมดที่มี รวมถึง ‘อาวุธนิวเคลียร์’ เพื่อปกป้องดินแดนของตนเอง

“อย่าได้เข้าใจผิด รัสเซียพร้อมใช้อาวุธทั้งหมดที่มี รวมถึงอาวุธนิวเคลียร์ เพื่อปกป้องดินแดนของตน หากประเทศสมาชิก NATO พยายามแยกภูมิภาคคาลินินกราดออกจากส่วนอื่นของประเทศ” สถานทูตรัสเซียประจำไอร์แลนด์ระบุ

ต่อมา ในวันที่ 1 ตุลาคม ปูตินออกมายืนยันจุดยืนดังกล่าวในระหว่างการประชุม Valdai Discussion Club โดยกล่าวว่า รัสเซียไม่มีแผนโจมตีประเทศในยุโรป แต่พร้อมตอบโต้หากดินแดนของรัสเซียถูกโจมตี

เมื่อถูกถามว่า รัสเซียกับ NATO กำลังเข้าใกล้ภาวะสงคราม หรือทั้งสองฝ่ายกำลังพยายามข่มขู่กัน ปูตินตอบว่า นี่ไม่ใช่การข่มขู่ แต่เขากำลังตอบโต้ฝ่ายที่ข่มขู่รัสเซีย พร้อมย้ำว่า คำเตือนทั้งหมดในข้างต้น ถูกเขียนไว้อย่างถูกต้องและครบถ้วนทั้งหมด

“หากเกิดการโจมตีโดยตรงต่อสหพันธรัฐรัสเซีย ในกรณีนี้เรากำลังพูดถึงคาลินินกราด หรืออาจเป็นดินแดนอื่นๆ แน่นอนว่า คำถามเรื่องการใช้อาวุธทั้งหมดที่ประเทศของเรามี จะถูกหยิบขึ้นมาพิจารณาอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้และทันที”

อย่างไรก็ตาม ปูตินไม่ได้ระบุโดยตรงว่า รัสเซียจะใช้อาวุธนิวเคลียร์หรือไม่ โดยกล่าวเพียงว่า รัสเซียมีอาวุธบางประเภทที่ ‘ไม่มีใครอื่นมี’ และมอสโกจะเป็นผู้ตัดสินใจว่า จะใช้อาวุธชนิดใด หากถูกโจมตี

NATO โต้ ไม่มีแผนปิดล้อมคาลินินกราด

ส่วน NATO ออกมายืนยันว่า ได้รับข้อความเป็นลายลักษณ์อักษรจากรัสเซียจริง แต่ปฏิเสธว่ า ไม่ได้มุ่งเป้าไปที่คาลินินกราด พร้อมประณามการข่มขู่ใช้กำลัง และวาทกรรมการใช้อาวุธนิวเคลียร์

มาร์ก รุตเตอ เลขาธิการ NATO ระบุว่า คำตอบที่ส่งกลับไปยังมอสโก ‘สั้น’ และ ‘กระชับ’ พร้อม NATO ย้ำว่า เป็นพันธมิตรเพื่อการป้องกัน โดยเรียกร้องให้รัสเซียหยุดการใช้อาวุธนิวเคลียร์ข่มขู่รัฐอื่น

“โดยพื้นฐาน สิ่งที่เราบอก (รัสเซีย) ไป คือ NATO เป็นพันธมิตรเพื่อการป้องกัน และหยุดการข่มขู่ด้วยอาวุธนิวเคลียร์ เรื่องนี้ไม่มีเหตุผลรองรับและไม่ได้ช่วยอะไร’” รุตเตอกล่าว

เลขาธิการ NATO ยังระบุว่า เขาไม่ได้มองว่า คำขู่ดังกล่าวจะนำไปสู่การเผชิญหน้าโดยตรงได้ง่าย โดยกล่าวว่า ปูตินรู้ดีว่า เขาไม่มีวันชนะ หากเกิดการยกระดับความขัดแย้งโดยตรงกับ NATO

คาลินินกราดอยู่ที่ไหน สำคัญอย่างไร?

คาลินินกราดเป็นดินแดนแยกของรัสเซียริมทะเลบอลติก ตั้งอยู่ห่างจากแผ่นดินใหญ่ของรัสเซีย โดยถูกประกบด้วยโปแลนด์กับลิทัวเนีย ประเทศสมาชิก NATO ทำให้พื้นที่ขนาดเล็กที่มีประชากรราว 1 ล้านคนแห่งนี้ กลายเป็นหนึ่งในจุดยุทธศาสตร์สำคัญของรัสเซียในยุโรป

เหตุผลสำคัญ คือ คาลินินกราดเป็นฐานทางทหารขนาดใหญ่ของรัสเซีย โดยเป็นที่ตั้งของฐานหลักของกองเรือบอลติก รวมถึงระบบป้องกันทางอากาศ ขีปนาวุธ และระบบอิสกันเดอร์ (Iskander) ระบบขีปนาวุธพิสัยใกล้ที่สามารถติดตั้งหัวรบนิวเคลียร์ได้ ทำให้รัสเซียสามารถใช้พื้นที่แห่งนี้เป็นฐานวางกำลัง และวางขีดความสามารถทางทหารครอบคลุมพื้นที่ส่วนหนึ่งของยุโรปเหนือและยุโรปกลางได้

นอกจากนี้ พื้นที่ใกล้เคียงของคาลินินกราด ยังประกอบด้วย ‘ช่องซูวาลกี’ (Suwałki Gap) แนวพรมแดนระหว่างโปแลนด์กับลิทัวเนีย ที่เชื่อมประเทศบอลติกกับพื้นที่ส่วนอื่นของ NATO ในยุโรปทางบก ขณะที่ช่องซูวาลกีตั้งอยู่ระหว่างคาลินินกราดทางตะวันตกกับเบลารุส พันธมิตรใกล้ชิดของรัสเซียทางตะวันออก พื้นที่นี้จึงถูกมองว่ามีความสำคัญต่อการเคลื่อนกำลังของทั้ง NATO และรัสเซีย หากเกิดความขัดแย้งในภูมิภาคบอลติก

อย่างไรก็ตาม ตำแหน่งของคาลินินกราดก็สร้างจุดเปราะบางต่อรัสเซีย เพราะไม่มีพรมแดนทางบกเชื่อมกับแผ่นดินใหญ่ นั่นหมายความว่า หากเกิดความขัดแย้งโดยตรงกับ NATO การที่รัสเซียจะส่งกำลังเสริมเข้าสู่พื้นที่ ก็อาจทำได้ยาก โดยเฉพาะเมื่อพื้นที่โดยรอบเป็นดินแดนของประเทศสมาชิก NATO

ความสำคัญของคาลินินกราดยิ่งเพิ่มขึ้น หลังรัสเซียเปิดสงครามเต็มรูปแบบในยูเครนเมื่อปี 2022 ขณะที่ NATO เสริมกำลังบริเวณปีกตะวันออก ไปจนถึงการที่ฟินแลนด์และสวีเดนเข้าเป็นสมาชิก NATO ทำให้พื้นที่รอบทะเลบอลติกมีประเทศพันธมิตรยุโรปเพิ่มขึ้น

ขณะเดียวกัน NATO ก็เพิ่มปฏิบัติการลาดตระเวนและการป้องกันโครงสร้างพื้นฐานสำคัญใต้ทะเลในภูมิภาค เช่น ปฏิบัติการ Baltic Sentry

ภาพ: Ramil Sitdikov / Reuters

อ้างอิง:

ABOUT THE AUTHOR

อัยย์ลดา แซ่โค้ว

Content Creator กองบรรณาธิการข่าวต่างประเทศ THE STANDARD