NARIT ส่งต่อการสอนดาราศาสตร์สู่ปากีสถาน ขยายเครือข่ายความร่วมมือด้านการศึกษาดาราศาสตร์ในระดับนานาชาติ

                     <ol>

NARIT ส่งต่อการสอนดาราศาสตร์สู่ปากีสถาน ขยายเครือข่ายความร่วมมือด้านการศึกษาดาราศาสตร์ในระดับนานาชาติ

เผยแพร่: 21 ก.ค. 2569 19:52   ปรับปรุง: 21 ก.ค. 2569 19:52   โดย: ผู้จัดการออนไลน์

ศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก หรือ International Training Centre in Astronomy under the auspices of UNESCO (ITCA) เป็นศูนย์ประเภทที่ 2 หรือศูนย์ความเชี่ยวชาญระดับนานาชาติและภูมิภาคภายใต้องค์การยูเนสโกเพียงแห่งเดียวในสาขาดาราศาสตร์ และเป็นศูนย์เดียวที่ตั้งอยู่ในประเทศไทย ดำเนินงานโดยสถาบันวิจัยดาราศาสตร์แห่งชาติ (NARIT) มีภารกิจส่งเสริมการเรียนการสอนดาราศาสตร์แก่ประชาคมโลก

กิจกรรมที่ประเทศปากีสถานในครั้งนี้ เป็นส่วนหนึ่งของ โครงการฝึกอบรมครูดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก หรือ ITCA Teacher Training Program นับเป็นประเทศที่ 12 ที่ได้เข้าร่วมโครงการดังกล่าว โดยก่อนหน้านี้ได้จัดอบรมมาแล้วใน 11 ประเทศทั่วโลก ได้แก่ ลาว เมียนมา กัมพูชา เวียดนาม มาเลเซีย สิงคโปร์ อินโดนีเซีย ติมอร์-เลสเต้ ฟิลิปปินส์ เนปาล และบอตสวานา รูปแบบการอบรมได้ถอดแบบมาจากความสำเร็จที่ NARIT ทำไว้ผ่านโครงการอบรมครูดาราศาสตร์เชิงปฏิบัติการที่ดำเนินการมาแล้วกว่า 18 ปี อบรมบุคลากรทางการศึกษาไทยแล้วกว่า 10,000 ราย ภายใต้แนวคิดหลักของการ "Training the trainer" เพื่อให้เกิดการแพร่กระจายการเรียนรู้เป็นวงกว้างผ่านทางครูผู้สอน

สำหรับการฝึกอบรมครูดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก ณ ปากีสถาน มีบุคลากรทางการศึกษาเข้าร่วมกว่า 40 คน เริ่มจากนำเสนอภารกิจด้านการให้บริการทางดาราศาสตร์แก่ประชาชนของ NARIT พร้อมแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และแนะนำแนวทางการประกอบกิจกรรมการเรียนรู้ดาราศาสตร์ทั้งในและนอกห้องเรียน มุ่งเน้นกิจกรรมที่ผลักดันให้ผู้เข้าร่วมได้มีส่วนร่วม กระตุ้นให้เกิดความสงสัย และความใฝ่รู้ที่จะพัฒนาต่อไปในอนาคต โดยนำไปใช้ได้จริงภายใต้กรอบวัฒนธรรม และทรัพยากรของแต่ละประเทศ

จากนั้นผู้เข้าร่วมได้เรียนรู้เทคนิคการสอนดาราศาสตร์ต่างๆ ได้แก่ กิจกรรมเรียนรู้เฟสของดวงจันทร์ ซึ่งได้รับความสนใจเป็นอย่างมาก เนื่องจากเกี่ยวเนื่องกับวิถีชีวิตของชาวมุสลิม กิจกรรม Planet Walk และ Powers of Ten ที่ช่วยให้ผู้เรียนเข้าใจถึงขนาดที่แท้จริงในดาราศาสตร์ กิจกรรม Constellation Maker และ Lunar Cratering Lab นำความรู้สอดแทรกผ่านการประดิษฐ์ง่ายๆ และ กิจกรรม Beyond Visible Light สอนให้รู้จักคลื่นอื่น ๆ ที่ตามนุษย์มองไม่เห็น ผ่านทางอุปกรณ์รอบตัวที่สามารถหาได้ทั่วไป นับเป็นตัวอย่างของการนำเรื่องยาก ๆ มาทำให้เข้าถึงได้ง่าย

นอกจากการอบรมครูแล้วแล้ว ยังได้จัดบรรยายสาธารณะ (Public Lecture) ที่เปิดให้เยาวชน ครอบครัว นักศึกษามหาวิทยาลัย และประชาชนทั่วไปเข้าร่วมรับฟัง มีผู้เข้าร่วมกว่า 77 คน รวมถึงกิจกรรมพิเศษ “DIY Planetarium” ที่ทีมงานชาวปากีสถานจาก Exploration - Cosmos to Classroom ได้ร่วมเรียนรู้และทดลองประกอบโดมท้องฟ้าจำลอง DIY ที่ NARIT ได้พัฒนาขึ้น ซึ่งต่อยอดนำไปใช้เพื่อกระตุ้นความสนใจให้กับนักเรียนได้ในอนาคต


"การอบรมครั้งนี้เป็นประโยชน์มาก แต่ละกิจกรรมสามารถเข้าถึงได้ และนำไปใช้ได้จริง ซึ่งจะเป็นประโยชน์อย่างมากต่อนักเรียนของประเทศเรา" ผู้เข้าร่วมอบรมรายหนึ่งกล่าว "การที่ NARIT จัดอบรมในครั้งนี้ ไม่ใช่เพื่อครูปากีสถานเพียง 40 คน เพราะครูแต่ละคนจะนำสิ่งที่ได้รับไปสอนนักเรียนต่ออีกนับร้อยคน ผลที่เกิดขึ้นจะขยายเป็นวงกว้างกว่านี้อย่างแน่นอน"

ด้าน ดร. มติพล ตั้งมติธรรม ผู้อำนวยการศูนย์ฝึกอบรมดาราศาสตร์นานาชาติภายใต้ยูเนสโก และผู้นำทีมจัดอบรมในครั้งนี้ กล่าวว่า  .......... 


"ดาราศาสตร์เป็นสาขาวิชาที่ไกลจากตัวเราที่สุด แต่กลับเป็นสาขาวิชาที่เรามักจะเข้าถึงได้ง่ายที่สุด ในขณะเดียวกัน ก็เป็นหนึ่งในสาขาวิทยาศาสตร์ที่มักจะเกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อนมากที่สุด ประสบการณ์จากโครงการอบรมครูดาราศาสตร์ของ NARIT กว่า 18 ปี ทำให้เราเข้าใจปัญหาที่มักจะเกิดขึ้นกับครูดาราศาสตร์ และเราสามารถแบ่งปันบทเรียนเหล่านี้แก่ครูดาราศาสตร์ในชาติอื่น ๆ ได้ และนี่คือหนึ่งในภารกิจสำคัญของ ITCA"

โครงการอบรมครู ITCA Teacher Training Program เป็นเพียงหนึ่งในภารกิจของ ITCA ที่มุ่งพัฒนาการเรียนการสอนดาราศาสตร์แก่ประชาคมโลกตามเป้าหมายการพัฒนาที่ยั่งยืน หรือ Sustainable Development Goals (SDGs) ขององค์การสหประชาชาติ นอกจากนี้ ITCA ยังดำเนินโครงการค่ายเยาวชนดาราศาสตร์อาเซียน (ASEAN Astronomy Camp - AAC) การพัฒนาสื่อดาราศาสตร์นานาชาติ และกิจกรรมอื่นๆ เพื่อขยายโอกาสการเข้าถึงความรู้ด้านดาราศาสตร์ ส่งเสริมการเรียนรู้ทางวิทยาศาสตร์ และวางรากฐานความร่วมมือระหว่างประเทศในระยะยาวอีกด้วย