รางวัล Grand Prize Award ประเภทสารคดี จากเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ VIPA International Film Festival 2026 (VIFF2026)

ผลงานที่ได้รับรางวัลได้แก่วิดีโอสารคดี ‘(ก่อนจะ) 10 ปี คดี ‘น้องเมย’: ความยุติธรรมที่กำลังนับถอยหลัง’ โดย ศุภวิชญ์ ศิริสวัสดิ์วัฒนา และ ภูธเนศ กายภูมิ กองบรรณาธิการ The101.world

รางวัลดังกล่าวจัดโดย VIPA แพลตฟอร์มวิดีโอสตรีมมิ่งออนไลน์ (Video Streaming Platform) ขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือ ไทยพีบีเอส (Thai PBS)  ภายใต้งาน VIPA International Film Festival (VIFF) 2026 เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติที่เปิดพื้นที่แก่ผู้กำกับภาพยนตร์ ผู้กำกับรุ่นใหม่ และผู้สร้างสรรค์ที่กล้าคิดและกล้าเล่าเรื่องในมุมมองที่แตกต่าง และสะท้อนประเด็นสำคัญของสังคมร่วมสมัย

ในงานประกาศรางวัลเมื่อวันที่ 25 กันยายน พ.ศ.2569 ศุภวิชญ์ ศิริสวัสดิ์วัฒนา ได้กล่าวขอบคุณและพูดถึงหัวใจเบื้องหลังการทำสารคดีชิ้นนี้ ด้วยต้องการส่งเสียงถึงความอยุติธรรมอันปรากฏให้เห็นซ้ำแล้วซ้ำเล่าในสังคมไทย 

“ขอบคุณเทศกาลและไทยพีบีเอสที่ให้เกียรติภาพยนตร์เรื่องนี้ ขอบคุณทีมงาน ขอบคุณ The101.world และที่สำคัญที่สุด ขอบคุณครอบครัวของน้องเมย ที่ไว้วางใจให้เราเล่าเรื่องนี้

“จุดเริ่มต้นของหนังเรื่องนี้เรียบง่ายมากครับ เราไม่อยากให้ใครลืมเมย และไม่อยากให้ใครลืมว่ากองทัพเคยทำอะไรไว้ โดยเฉพาะอย่างยิ่ง วันที่ข้อเรียกร้องการปฏิรูปกองทัพเดินทางไปยังไม่ถึงเส้นชัย

“ที่ผ่านมา เมยมักถูกพูดถึงในฐานะ ‘ประเด็นข่าว’ แต่สิ่งที่เราอยากทำกับหนังเรื่องนี้ คือพยายามเก็บชีวิตและลมหายใจของเมย รวมถึงครอบครัวของเขา เอาไว้ในหนังให้มากที่สุด ให้เห็นว่าเมยรักการเป็นทหารมากแค่ไหน เมยรักสถาบันที่ตนเองเข้าเรียนนี้มากแค่ไหน เพื่อตอกย้ำว่าวันที่เกิดเรื่องกับเขา กองทัพกลับเลือกรักตัวเองมากกว่าชีวิตเมย และปกป้องคนที่ทำผิดมากกว่าการต้องการความเป็นธรรม

“พูดตรงๆ การขึ้นมารับรางวัลและพูดสปีชครั้งนี้เต็มไปด้วยความรู้สึกที่ปะปนมากครับ เพราะต้นทางของหนังเรื่องนี้คือความสูญเสียและความเจ็บปวดของครอบครัวหนึ่ง และการที่หนังแบบนี้ได้รางวัล ก็สะท้อนว่าสังคมเรายังผิดปกติ เมยไม่ใช่คนแรก และจะไม่ใช่คนสุดท้าย ถ้าเรายังปล่อยให้มันเป็นแบบนี้

“แต่อย่างน้อย รางวัลนี้ก็บอกว่า ยังมีคนอีกมากที่ไม่ยอมรับสิ่งที่เกิดขึ้น และครอบครัวก็ไม่ได้เดินแต่เพียงลำพัง

“ในฐานะคนทำสารคดี เราจะเล่าเรื่องความไม่ยุติธรรมต่อไป เพราะนั่นคือเครื่องมือเดียวที่เรามี แต่ในฐานะประชาชน เราทุกคนต้องช่วยกันส่งเสียง จนกว่าวันหนึ่ง วัฒนธรรมลอยนวลพ้นผิดจะไม่มีที่ยืนในสังคมไทยอีกต่อไป ขอบคุณครับ”

(ก่อนจะ) 10 ปี คดี ‘น้องเมย’: ความยุติธรรมที่กำลังนับถอยหลัง

วันที่ 17 ตุลาคม 2560 คือวันที่ครอบครัว ‘ตัญกาญจน์’ สูญเสียลูกชายไปตลอดกาล

วันนั้น ‘เมย’ ภคพงศ์ ตัญกาญจน์ นักเรียนเตรียมทหารชั้นปีที่ 1 เสียชีวิตอย่างมีข้อกังขาภายในรั้วโรงเรียนเตรียมทหาร จากเด็กหนุ่มผู้ใฝ่ฝันจะเป็น ‘รั้วของชาติ’ กลับกลายเป็นว่าการจากไปของเขาคือจุดเริ่มต้นของการต่อสู้อันยาวนานของครอบครัว

สำหรับครอบครัว เกือบ 9 ปีที่ผ่านมาคือการเดินทางของพ่อ แม่ และพี่สาว ที่ต้องขึ้นศาลครั้งแล้วครั้งเล่า เพื่อค้นหาความจริง พร้อมกับคำถามเดิมที่ยังไม่เคยได้รับคำตอบว่า เหตุใดลูกชายของพ่อแม่ และน้องชายของพี่สาว ผู้เป็นที่รักจึงต้องจากไป

สำหรับครอบครัว เกือบ 9 ปีที่ผ่านมาคือความสูญเสียที่ไม่เคยเป็นอดีต และความยุติธรรมที่ควรได้รับกลับกลายเป็นปลายทางที่แทบแตะไม่ถึง พวกเขามีชีวิตอยู่ท่ามกลางความคิดถึง ความเจ็บปวด และความหวังเดียวว่าสักวันความจริงจะถูกเปิดเผย

สำหรับสังคมไทย เกือบ 9 ปีที่ผ่านมาคือคำถามที่ทิ่มแทงกองทัพซ้ำแล้วซ้ำเล่าถึงปัญหาที่ถูกซุกซ่อนไว้หลังรั้วโรงเรียน และข้อเรียกร้องให้ปฏิรูปกองทัพ เพื่อให้ดินแดนสนธยาแห่งนี้เปิดออกสู่แสงสว่างเสียที เพราะ ‘เมย’ ไม่ใช่กรณีแรก และเขาก็ไม่ใช่กรณีสุดท้าย

101 Documentary ชวนสำรวจเรื่องราวของ ‘เมย’ ในฐานะที่ไม่ใช่เพียงบาดแผลของครอบครัว ‘ตัญกาญจน์’ แต่คือบาดแผลร่วมของสังคมที่ยังรอคำตอบ ก่อนที่นาฬิกาแห่งอายุความจะเดินไปถึงจุดสิ้นสุดและประตูสู่ความยุติธรรมบานสุดท้ายจะปิดลง

VIFF2026 VIPA International Film Festival 2026 รางวัลประเภทสารคดี เทศกาลภาพยนตร์นานาชาติ VIPA International Film Festival ไทยพีบีเอส (Thai PBS)