สหรัฐฯ ขู่คว่ำบาตรจีน หากพบลักลอบใช้โมเดล AI อเมริกันพัฒนาระบบ

สก็อตต์ เบสเซนต์ รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ เปิดเผยว่า รัฐบาลสหรัฐฯ เตรียมตรวจสอบว่าโมเดลปัญญาประดิษฐ์ (AI) ของจีนมีการนำโมเดลที่พัฒนาโดยบริษัทสหรัฐฯ ไปใช้ฝึกหรือพัฒนาระบบโดยไม่ได้รับอนุญาตหรือไม่ พร้อมยืนยันว่าจะไม่ยอมรับการละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (IP)

เบสเซนต์ให้สัมภาษณ์ในรายการ Mornings with Maria ของ Fox Business เมื่อวันอังคาร (21 ก.ค.) ว่า หากพบว่าโมเดล AI จากต่างประเทศ โดยเฉพาะของจีน นำเทคโนโลยีของบริษัทอเมริกันไปใช้โดยมิชอบ รัฐบาลสหรัฐฯ มีอำนาจใช้มาตรการคว่ำบาตรเพื่อตอบโต้

รัฐมนตรีคลังสหรัฐฯ ระบุว่า การกระทำดังกล่าวในแวดวง AI เรียกว่า Distillation ซึ่งเป็นเทคนิคการพัฒนาโมเดลขนาดเล็กและมีความสามารถน้อยกว่า โดยอาศัยผลลัพธ์จากโมเดลที่มีอยู่เดิมและมีประสิทธิภาพสูงกว่า

ข้อกล่าวหาดังกล่าวมีขึ้นหลัง แอนโทรปิก (Anthropic) บริษัทผู้พัฒนา AI ของสหรัฐฯ ได้ยื่นหนังสือต่อคณะกรรมาธิการวุฒิสภาสหรัฐฯ เมื่อเดือนที่ผ่านมา โดยกล่าวหาว่า อาลีบาบา (Alibaba) บริษัทเทคโนโลยีรายใหญ่ของจีน ใช้เทคนิค Distillation กับโมเดลของบริษัท ซึ่งถือเป็นกรณีลักษณะนี้ที่ใหญ่ที่สุดเท่าที่เคยตรวจพบ

นอกจากนี้ เบสเซนต์ยังเปิดเผยว่า หน่วยงานของสหรัฐฯ ตรวจพบ ลายน้ำดิจิทัล (Watermarks) ของโมเดลภาษาขนาดใหญ่ (Large Language Model: LLM) ที่พัฒนาในสหรัฐฯ ปรากฏอยู่ในโมเดล AI ของจีนหลายตัว ซึ่งเป็นสิ่งที่รัฐบาลยอมรับไม่ได้ และจะเร่งตรวจสอบข้อเท็จจริงเพิ่มเติมในช่วงไม่กี่วันหรือไม่กี่สัปดาห์ข้างหน้า

ทั้งนี้ ท่าทีของสหรัฐฯ มีขึ้นในช่วงที่การแข่งขันด้าน AI ระหว่างสองชาติทวีความเข้มข้น โดยบริษัทเทคโนโลยีจีนเร่งพัฒนาโมเดลแบบ Open Weight ซึ่งเปิดเผยค่าน้ำหนักของโมเดลให้ดาวน์โหลดได้ แม้จะไม่เปิดเผยซอร์สโค้ดหรือชุดข้อมูลที่ใช้ฝึกระบบทั้งหมด

ล่าสุด เมื่อต้นเดือนนี้ Moonshot AI สตาร์ตอัปจากจีน เปิดตัวโมเดล Kimi K3 ซึ่งทำผลงานเหนือกว่าโอเพนเอไอ (OpenAI) และแอนโทรปิก ในการทดสอบมาตรฐานอุตสาหกรรมบางรายการ ส่งผลให้เกิดความกังวลว่า ความได้เปรียบของสหรัฐฯ ในการแข่งขัน AI ระดับโลกอาจถูกท้าทายมากขึ้น

โดย วรวิชญ์ สิทธิวัง/กัลยาณี ชีวะพานิช