“เอกนิติ” ชวนคนรุ่นใหม่ออกแบบนโยบาย รับโจทย์ AI-สังคมสูงวัย-ภูมิรัฐศาสตร์

นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง บรรยายพิเศษภายใต้หัวข้อ “Think Further, Lead Better: คิดนอกกรอบตอบโจทย์อนาคต” ว่า กระทรวงการคลังได้จัดโครงการ YOUNG FISCAL POLICY DESIGNER 2026 เศรษฐกิจไทยที่น้องออกแบบได้” ซึ่งมีนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาตอนปลาย และนักศึกษาระดับปริญญาตรีสมัครเข้าร่วมเป็นจำนานมาก

โดยโครงการดังกล่าวจะเปิดโอกาสให้คนรุ่นใหม่มาช่วยออกแบบนโยบายเศรษฐกิจการคลัง หรือหัดทำตัวเป็น Fiscal Policy Designer ด้วยการฝึกคิดนโยบายเศรษฐกิจที่สามารถตอบโจทย์ทั้งเศรษฐกิจโลก และเศรษฐกิจไทย ซึ่งผู้ชนะเลิศจะได้มีโอกาสเข้าไปมีส่วนร่วม และสัมผัสบรรยากาศในเวทีระดับโลกในการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก (IMF–World Bank Group Annual Meetings 2026) ในวันที่ 12-18 เดือนตุลาคม 2569

ทั้งนี้ในฐานะรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง ชอบวิชาเศรษฐศาสตร์ตั้งแต่สมัยมัธยมปลาย และมีความตั้งใจที่จะนำความรู้ทางเศรษฐศาสตร์มาใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อประเทศชาติ จึงเลือกรับราชการ และสอบชิงทุนของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง(สศค.)ซึ่งมีความหลงใหล และความมุ่งมั่น(Passion)คือ สิ่งสำคัญที่จะนำพาทุกคนไปสู่โอกาสต่างๆ ในการทำงาน และการเรียนรู้

อย่างไรก็ตามการทำงานแก้ปัญหาเศรษฐกิจมีโจทย์ที่เปลี่ยนแปลงตลอดเวลา ไม่มีคำตอบที่ถูกต้องตายตัวเสมอไป และสิ่งที่สำคัญรองจาก Passion คือ การไม่ยอมแพ้และต้องมีความ “อึด” เหมือนนักกีฬาที่ต้องฝึกฝนอย่างหนัก หากแก้ปัญหาไม่ได้ก็ต้องลุกขึ้นมาสู้ และหาทางแก้ปัญหาต่อไป พร้อมทั้งมองว่าบริบททางเศรษฐกิจแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในแต่ละยุคสมัย

สำหรับโจทย์การออกแบบนโยบายเศรษฐกิจสำคัญในปัจจุบันเป็นการฟื้นฟูเศรษฐกิจไทยที่กำลังย่ำแย่และเผชิญปัญหาอัตราการเกิดน้อย ซึ่งต้องคำนึงถึงทรัพยากรที่มีจำกัด ภายใต้เป้าหมายหลัก 4 ประการ ได้แก่ 1.การเพิ่มศักยภาพเศรษฐกิจให้เติบโตอย่างยั่งยืน 2.การเติบโตอย่างมีเสถียรภาพ และไม่ผันผวน เพื่อป้องกันไม่ให้เกิดภาวะวิกฤต(Shock) ที่จะส่งผลกระทบต่อชีวิตของประชาชน และทำให้ธุรกิจล้มละลาย

3.การกระจายการเติบโตอย่างทั่วถึง โดยจะต้องระวังไม่ให้เศรษฐกิจฟื้นตัวแบบ K-Shaped ที่มีเพียงกลุ่มคนที่เกาะกระแสเทคโนโลยี เช่น AI เท่านั้นที่อยู่รอด และต้องออกแบบนโยบายให้เม็ดเงินกระจายลงสู่ต่างจังหวัด และคนในชุมชน 4.การเติบโตต้องไม่ทำลายทรัพยากรธรรมชาติ และสร้างผลกระทบทางลบ ต้องอยู่ในสถานะสมดุล ซึ่งนักเศรษฐศาสตร์ต้องรู้จักใช้เครื่องมือ และกลไกต่างๆ เช่น ภาษีสิ่งแวดล้อม (Carbon Tax) หรือมาตรการ CBAM เข้ามาจัดการ

ขณะเดียวกันประเทศไทยกำลังจะเป็นเจ้าภาพ IMF–World Bank Group Annual Meetings 2026 เป็นเวทีสำคัญที่กระทรวงการคลังจะแสดงวิสัยทัศน์ “New Horizon” (ขอบฟ้าใหม่)เนื่องจากบริบทโลกปัจจุบันเปลี่ยนไปอย่างมาก ทั้งจากปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ สงคราม และการเมืองระหว่างประเทศ ทฤษฎีเศรษฐศาสตร์เดิมๆ ซึ่งอาจนำมาใช้ไม่ได้ทั้งหมด

อย่างไรก็ตามสิ่งสำคัญที่สุด คือหลักคิดของอาจารย์ป๋วย อึ๊งภากรณ์ “เศรษฐศาสตร์ไม่ได้อยู่บนตัวเลข เศรษฐศาสตร์อยู่บนชีวิต” ที่นโยบายเศรษฐกิจส่งผลกระทบต่อคนหมู่มาก และเป้าหมายสำคัญ คือ การเสริมสร้างพลังให้ประชาชน(Empowering People)ให้สามารถยืนหยัดด้วยตัวเอง มีความยืดหยุ่น ปรับตัวได้ และล้มแล้วลุกขึ้นได้ในโลกที่เปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็ว

นอกจากนี้อยากฝากให้เด็กไทย และคนไทยได้เข้าใจถึงการออกแบบนโยบาย ตลอดจนบทบาทของประเทศไทยที่จะไปนำเสนอนโยบายแก้ปัญหาเศรษฐกิจโลกร่วมกับธนาคารโลกและกองทุนการเงินระหว่างประเทศ

ดร.วินิจ วิเศษสุวรรณภูมิ ผู้อำนวยการสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง เปิดเผยว่า โครงการ YOUNG FISCAL POLICY DESIGNER 2026 เป็นการวางรากฐานให้เยาวชนได้สัมผัสกระบวนการจัดทำนโยบายการคลังของประเทศอย่างใกล้ชิด และต้องการดึงศักยภาพของคนรุ่นใหม่ ร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจมหภาคไปด้วยกัน

สำหรับการแข่งขันโครงการดังกล่าวได้กำหนดพุ่งเป้าหมายไปเทรนด์โลก 3 โจทย์หลัก  ได้แก่ 1. สังคมสูงวัย (Aging Society) 2. ปัญญาประดิษฐ์ (AI) และ 3. ภูมิรัฐศาสตร์ (Geopolitics) ซึ่งหัวข้อเหล่านี้สอดคล้องกับงานวิชาการประจำปีของสำนักงานเศรษฐกิจการคลัง (FPO Symposium) และการเตรียมความพร้อมของไทยในเวทีโลกของการเป็นเจ้าภาพจัดการประชุมประจำปีสภาผู้ว่าการกองทุนการเงินระหว่างประเทศและกลุ่มธนาคารโลก (IMF–World Bank Group Annual Meetings 2026) ในช่วงเดือนตุลาคม 2569

อย่างไรก็ตามผลการแข่งขันแพ้ชนะในโครงการเป็นเพียงส่วนหนึ่งเท่านั้น เพราะสิ่งสำคัญ คือ การที่น้องๆ ได้มาร่วมกิจกรรม และเยาวชนที่ได้รับโอกาสในปีนี้ จะได้รับสิทธิ์เข้าร่วมการประชุมระดับโลกที่จะจัดขึ้นที่กรุงเทพฯ ในเดือน ตุลาคม 2569 อีกทั้งกระทรวงการคลังยังยินดีต้อนรับน้องๆ ทุกคนที่สนใจเข้ามาฝึกงาน หรือร่วมกิจกรรมในอนาคต