วัดอุโบสถรตนาราม พนมเปญ ชมวิหารเงิน 5,000 แผ่น และรามเกียรติ์ 600 เมตร

ถ้าคุณตั้งใจไปพนมเปญแล้วพลาดพระราชวังหลวง คุณพลาดหัวใจของเมืองนั้นไป — แต่ถ้าเข้าพระราชวังแล้วดูแค่ตัวอาคารโดยไม่เดินเข้าไปใน วัดอุโบสถรตนาราม คุณพลาดสิ่งที่งดงามที่สุดในบริเวณนั้น วิหารเงินที่ปูพื้นด้วยแผ่นเงิน 5,000 แผ่น พระพุทธรูปทองคำ 90 กิโลกรัม และภาพจิตรกรรมรามเกียรติ์ที่ยาวกว่า 600 เมตรรอบกำแพงวัด

ชื่อสามชื่อ วัดเดียว

ก่อนเข้าไปในวัด ควรรู้ว่าวัดอุโบสถรตนารามมีชื่อเรียกหลายชื่อที่คนจากที่ต่างกันใช้ต่างกัน

ชื่อทางการคือ Wat Ubaosoth Ratanaram หรือในภาษาเขมรว่า វត្តឧបោសថរតនារាម ซึ่งแปลว่า “วัดพระแก้วมรกต” และมักย่อว่า Wat Preah Keo ส่วนชื่อที่นักท่องเที่ยวต่างชาติรู้จักที่สุดคือ Silver Pagoda หรือ “วิหารเงิน” — ชื่อที่บอกสิ่งที่สะดุดตาที่สุดเมื่อก้าวเข้าไปในวิหาร

ทั้งสามชื่อใช้เรียกสถานที่เดียวกัน ตั้งอยู่ในเขตพระราชวังหลวงแห่งพนมเปญด้านทิศใต้ เป็นพระอารามหลวงประจำพระราชวังที่ไม่มีพระสงฆ์จำพรรษาอยู่ แต่ใช้เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมสำคัญของราชวงศ์กัมพูชามาจนถึงปัจจุบัน

เมื่อก้าวเข้าสู่วิหาร สิ่งแรกที่เท้าสัมผัส (หลังถอดรองเท้า) คือพื้นที่ปูด้วยแผ่นเงินแท้กว่า 5,000 แผ่น น้ำหนักรวมราว 5 ตัน แผ่นเงินแต่ละแผ่นมีลวดลายนูนต่ำ บางส่วนถูกปกคลุมด้วยผ้าพรมหนาเพื่อรักษาสภาพ แต่ส่วนที่เปิดให้เห็นก็เพียงพอที่จะบอกว่านี่คือสิ่งที่ไม่มีในวัดไหนทั่วโลก

ที่มาของชื่อ “วิหารเงิน” จึงตรงไปตรงมาอย่างสุด ในขณะที่วัดพระแก้วในกรุงเทพฯ มีชื่อเสียงเรื่องพระแก้วมรกตและภาพจิตรกรรม วิหารเงินในพนมเปญมีพื้นเงินที่ไม่มีที่ไหนเหมือน

พระแก้วมรกตกัมพูชา และพระทองคำ 90 กิโลกรัม

ความงามที่แท้จริงของวัดอุโบสถรตนารามอยู่ที่พระพุทธรูปสองที่ประดิษฐานเคียงกัน

พระแก้วมรกตของกัมพูชา แม้จะมีขนาดเล็กกว่าพระแก้วมรกตของไทย แต่มีความพิเศษเฉพาะตัวที่ทำจากคริสตัล Baccarat บริสุทธิ์ สีเขียวใสราวกับมรกต ประดิษฐานบนบัลลังก์ทองคำที่ตกแต่งด้วยอัญมณีนานาชนิด

ที่ประดิษฐานคู่กันคือ พระชินรังสีราชิกนโรดม พระพุทธรูปทรงเครื่องปางห้ามญาติที่สร้างด้วยทองคำบริสุทธิ์หนักถึง 90 กิโลกรัม ประดับด้วยเพชรกว่า 9,584 เม็ด และเพชรขนาดใหญ่ที่สุดหนัก 25 กะรัตประดับอยู่บนพระเศียร ความหนักของทองคำและความหนาแน่นของอัญมณีทำให้พระพุทธรูปองค์นี้เป็นหนึ่งในสมบัติแห่งชาติที่มีคุณค่ามากที่สุดในกัมพูชา

รามเกียรติ์ฉบับกัมพูชา : 600 เมตรรอบกำแพงวัด

สิ่งที่คนมักเดินผ่านโดยไม่รู้ว่าพิเศษแค่ไหนคือภาพจิตรกรรมที่เขียนอยู่บนกำแพงระเบียงคดรอบบริเวณวัดยาวกว่า 600 เมตร เป็นภาพเรียงต่อกันเล่าเรื่อง “รีเมกร” ซึ่งคือเรามเกียรติ์ฉบับกัมพูชา

ภาพเหล่านี้ถูกวาดขึ้นในราวปี ค.ศ. 1903–1904 ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จนโรดม แสดงฉากการรบ ฉากในป่า ขบวนทัพ และฉากชีวิตของตัวละครสำคัญตั้งแต่ต้นจนจบมหากาพย์ แม้ภาพบางส่วนจะเสื่อมสภาพไปตามกาลเวลาและผลพวงของยุคเขมรแดงที่ทำลายมรดกวัฒนธรรมไปมาก แต่ที่เหลืออยู่ยังคงบอกเล่าความยิ่งใหญ่ของงานช่างกัมพูชาโบราณได้อย่างชัดเจน

สถูปราชวงศ์ และร่องรอยที่รอดจากยุคเขมรแดง

รอบบริเวณวัดมีสถูปหลายองค์ที่บรรจุพระอัฐิของพระมหากษัตริย์และสมาชิกราชวงศ์กัมพูชา แต่ละองค์มีรูปแบบและขนาดต่างกัน บางองค์เป็นทรงระฆังแบบเขมร บางองค์ผสมสถาปัตยกรรมหลายยุคสมัย

ความสำคัญของสถูปเหล่านี้ยิ่งเพิ่มขึ้นเมื่อนึกถึงว่าในช่วงที่เขมรแดงยึดครองประเทศระหว่างปี 2518–2522 วัดแห่งนี้ถูกใช้เก็บสิ่งของและถูกทอดทิ้งไม่มีการดูแล สมบัติจำนวนมากสูญหายหรือถูกทำลาย สิ่งที่เหลืออยู่ในวันนี้จึงมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และความหมายทางจิตใจสำหรับชาวกัมพูชาที่ลึกกว่าที่นักท่องเที่ยวส่วนใหญ่จะเข้าใจได้จากการมาเยือนเพียงครั้งเดียว

วิธีเข้าชมวัดอุโบสถรตนาราม 2026

ค่าเข้าชมรวมอยู่ในค่าตั๋วพระราชวังหลวงแห่งพนมเปญ ไม่จำเป็นต้องซื้อตั๋วแยก เปิดให้เข้าชมทุกวัน ควรมาในตอนเช้าเพื่อหลีกเลี่ยงความแออัดและแสงที่ดีที่สุดสำหรับถ่ายภาพ แต่งกายสุภาพ ไหล่และเข่าต้องปกคลุม และต้องถอดรองเท้าก่อนเข้าวิหาร หากต้องการเข้าใจรายละเอียดทั้งหมดแนะนำให้จ้างไกด์ท้องถิ่น เพราะป้ายบอกรายละเอียดในวัดมีน้อยมาก