นายกเลี่ยงยืนยัน 3 หลักการไม่ใช้อาวุธนิวเคลียร์ในพิธีรำลึก 81 ปีนางาซากิ

เมืองนางาซากิของญี่ปุ่นจัดพิธีรำลึกครบรอบ 81 ปีการทิ้งระเบิดปรมาณูโดยสหรัฐฯ ในช่วงท้ายของสงครามโลกครั้งที่ 2 ในวันนี้ (9 ส.ค.) ท่ามกลางกระแสเรียกร้องการปลดอาวุธนิวเคลียร์ที่มากขึ้นเรื่อย ๆ ท่ามกลางสถานการณ์ที่ความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ที่ร้อนระอุขึ้น

พิธียืนสงบนิ่งถูกจัดขึ้นเมื่อเวลา 11.02 น. ตามเวลาท้องถิ่น ซึ่งเป็นเวลาเดียวกับที่ระเบิดปรมาณูพลูโตเนียมทที่ถูกทิ้งลงมาโดยเครื่องบินทิ้งระเบิดของสหรัฐฯ เกิดการระเบิดเหนือเมืองนางาซากิเมื่อวันที่ 9 ส.ค. 2488

การโจมตีดังกล่าวเกิดขึ้น 3 วันให้หลังจากการทิ้งระเบิดปรมาณูที่เมืองฮิโรชิมาทางตอนใต้ และคาดว่าส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตในนางาซากิราว 74,000 คนภายในสิ้นปี 2488 พร้อมทั้งทิ้งความทรมานจากผลกระทบของระเบิดให้แก่ผู้รอดชีวิตอีกเป็นจำนวนมาก

ชิโร ซูซูกิ นายกเทศมนตรีเมืองนางาซากิ ได้แถลงปฏิญญาในพิธีรำลึกประจำปี โดยประณามว่าอาวุธนิวเคลียร์เป็น ความชั่วร้ายอย่างแท้จริง พร้อมทั้งเรียกร้องให้รัฐบาลญี่ปุ่นปฏิบัติตามหน้าที่รับผิดชอบทางประวัติศาสตร์

เขาร้องขอให้รัฐบาลญี่ปุ่น ยึดมั่นในอุดมการณ์แห่งสันติภาพที่บรรจุอยู่ในรัฐธรรมนูญแห่งญี่ปุ่น ซึ่งสะท้อนถึงความตั้งใจที่จะไม่แสวงหาสงครามตลอดไป รวมถึงยึดมั่นในหลักการไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ 3 ประการของประเทศ

ด้านนายกรัฐมนตรีซานาเอะ ทาคาอิจิ ได้กล่าวในพิธีดังกล่าวเช่นกัน โดยเธอยังคงย้ำถ้อยคำที่คลุมเครือซึ่งเคยกล่าวไว้ในพิธีรำลึกที่ฮิโรชิมาเมื่อวันพฤหัสบดี (6 ส.ค,) ว่า ญี่ปุ่น กำลัง ยึดถือหลักการไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ 3 ประการ ซึ่งการใช้คำของเธอแตกต่างอย่างแยบยลจากอดีตนายกรัฐมนตรีคนก่อน ๆ เนื่องจากไม่ได้แสดงคำมั่นสัญญาอย่างชัดเจนว่าประเทศจะยึดมั่นในหลักการดังกล่าวต่อไป

ก่อนหน้านี้ สมาชิกรัฐสภาฝ่ายค้านของญี่ปุ่นได้วิพากษ์วิจารณ์คำกล่าวของทาคาอิจิว่าเป็นเพียงการอธิบายสถานการณ์ในปัจจุบัน และขาดคำมั่นสัญญาที่ชัดเจนในการรักษานโยบายไร้นิวเคลียร์ในอนาคต

ทั้งนี้ หลักการไม่ครอบครองอาวุธนิวเคลียร์ 3 ประการของญี่ปุ่น ซึ่งครอบคลุมการไม่ครอบครอง การไม่ผลิต และการไม่ยอมให้นำอาวุธนิวเคลียร์เข้ามาในประเทศ ได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการจากรัฐสภาญี่ปุ่นในปี 2514 และกลายเป็นเสาหลักของนโยบายนิวเคลียร์ของประเทศนับแต่นั้นมา

ก่อนหน้านี้ สื่อญี่ปุ่นรายงานว่า รัฐบาลของทาคาอิจิกำลังพิจารณาทบทวนหลักการห้ามนำอาวุธนิวเคลียร์เข้ามาในญี่ปุ่น ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการปรับปรุงเอกสารความมั่นคงหลัก 3 ฉบับของประเทศที่มีกำหนดจัดทำในช่วงปลายปีนี้

ขณะเดียวกัน ชินจิโร โคอิซูมิ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหม ได้กล่าวในรายการออนไลน์อย่างเปิดเผยในเดือน ก.ค.ว่า ญี่ปุ่นควรหารือเกี่ยวกับนโยบายที่เกี่ยวข้องกับนิวเคลียร์โดยไม่มีข้อห้าม ซึ่งความเคลื่อนไหวเหล่านี้ได้โหมกระแสความกังวลให้แพร่สะพัดในสังคมญี่ปุ่นอย่างต่อเนื่อง

โดย ตนุพัฒน์ ปิยะรัตน์