เปิดประชุม ‘สภาคุ้มครองชาติพันธุ์’ ครั้งแรก หลัง พ.ร.บ. บังคับใช้ครบ 1 ปี สมาชิกจากกว่า 51 ชาติพันธุ์เข้าร่วม ‘ศักดิ์ดา แสนมี่’ ได้รับเลือกเป็นประธาน

การประชุม ‘สภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์แห่งประเทศไทย’ ครั้งแรกอย่างเป็นทางการ เริ่มขึ้นแล้ววันนี้ (29 กันยายน)

ที่ศูนย์มานุษยวิทยาสิรินธร (องค์การมหาชน) โดยมีตัวแทนจาก 51 ชาติพันธุ์ทั่วประเทศเข้าร่วมกว่า 209 คน

ดูภาพข่าว 

ถือเป็นการเริ่มต้นกลไกการทำงานของสภาอย่างเป็นทางการ นับตั้งแต่มีการประกาศใช้พระราชบัญญัติ (พ.ร.บ.) คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 ครบรอบ 1 ปี โดยที่ประชุมมีมติเลือก ศักดิ์ดา แสนมี่ เป็นประธานสภาคนแรก

หวังสภาเป็นพื้นที่แห่งการรับฟังและลดอคติ แสดงศักยภาพของกลุ่มชาติพันธุ์

ประธานในพิธีเปิดการประชุม ปิยะรัฐชย์ ติยะไพรัช รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ ในฐานะอดีตประธานคณะกรรมาธิการวิสามัญพิจารณาร่าง พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ กล่าวว่า ตลอดระยะเวลาของการพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าว ต้องเผชิญกับมายาคติและแรงกดดันจากภายนอกที่ไม่เห็นด้วย จนในท้ายที่สุดกฎหมายได้ประกาศใช้ และนำมาสู่การเปิดประชุมสภาคุ้มครองฯ

ในวันนี้ ซึ่งปัจจุบันกลุ่มชาติพันธุ์จำนวนไม่น้อยยังคงเผชิญกับข้อจำกัดในการเข้าถึงทรัพยากร จึงคาดหวังให้สภาแห่งนี้เป็นพื้นที่แห่งความร่วมมือและลดอคติจากคนภายนอก เพื่อให้สังคมได้เห็นถึงศักยภาพของกลุ่มชาติพันธุ์ในประเทศไทย

“ขอให้สมาชิกทุกคนช่วยกันทำให้พื้นที่สภาคุ้มครองฯ นี้เป็นพื้นที่แห่งการรับฟังปัญหา และสร้างความเปลี่ยนแปลงได้อย่างมีความหมาย” ปิยะรัฐชย์กล่าว

เลือกตั้งประธานสภาคนแรก ‘ศักดิ์ดา แสนมี่’ จากกลุ่มลีซู ได้ตำแหน่ง

ในช่วงเริ่มต้นการประชุม สถาพร สุขใหญ่ สมาชิกอาวุโสจากกลุ่มชาติพันธุ์ไทยอง จังหวัดลำพูน ทำหน้าที่ประธานชั่วคราว เพื่อแจ้งวาระรับทราบผลการเลือกสมาชิกสภาคุ้มครองฯ และอำนาจหน้าที่ของสภาตามกฎหมาย

จากนั้นจึงเข้าสู่วาระการเลือกประธานสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ โดยมีผู้ได้รับการเสนอชื่อ 2 คน ได้แก่ ศักดิ์ดา แสนมี่ จากกลุ่มลีซู (หมายเลข 1) และ ศุรวิษฐ์ ศิริพาณิชย์ศกุนต์ จากชาติพันธุ์กูย (หมายเลข 2)

ศักดิ์ดา แสนมี่ แสดงวิสัยทัศน์ก่อนการลงคะแนนว่า ตนเองทำงานภาคประชาสังคมและทำหน้าที่เป็นตัวแทนของกลุ่มลีซอและชนเผ่าพื้นเมืองมาอย่างต่อเนื่อง พร้อมย้ำถึงความสำคัญของการรับฟังเสียงจากกลุ่มชาติพันธุ์ทุกกลุ่ม โดยมองว่าประธานสภาต้องสามารถทำงานร่วมกับทีมและรับมือกับสถานการณ์ต่างๆ เพื่อนำไปสู่การแก้ไขปัญหาร่วมกันได้

ขณะที่ ศุรวิษฐ์ ศิริพาณิชย์ศกุนต์ นำเสนอว่า การทำงานด้านฐานข้อมูลกลุ่มชาติพันธุ์เป็นประเด็นสำคัญ รวมถึงการอนุรักษ์ภาษาแม่ที่กำลังสูญหาย โดยเฉพาะในกลุ่มคนรุ่นใหม่ พร้อมเสนอให้มีการพัฒนาศักยภาพของชุมชน เพื่อให้แต่ละกลุ่มชาติพันธุ์สามารถพึ่งพาตนเอง ตลอดจนสร้างชุมชนที่เข้มแข็งและยั่งยืน

ผลการลงคะแนนจากผู้มีสิทธิลงคะแนนทั้งหมด 209 คน ปรากฏว่า ศักดิ์ดาได้รับคะแนนเสียง 161 เสียง ขณะที่ศุรวิษฐ์ได้รับ 44 เสียง มีผู้ไม่ประสงค์ลงคะแนน 1 เสียง และบัตรเสีย 3 ใบ ส่งผลให้ ศักดิ์ดา แสนมี่ ได้รับเลือกเป็นประธานสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์คนแรก

เดินหน้าสภาคุ้มครองฯ ศูนย์กลางส่งเสริมวิถีชีวิตระหว่างชาติพันธุ์

สำหรับบทบาทของสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ตามมาตรา 28 ของ พ.ร.บ. คุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ. 2568 กำหนดให้มีหน้าที่และอำนาจในการเป็นศูนย์กลางประสานงานระหว่างกลุ่มชาติพันธุ์ การส่งเสริมและคุ้มครองสิทธิ การจัดทำข้อเสนอเชิงนโยบาย การเสนอปัญหาและแนวทางแก้ไขต่อคณะกรรมการ รวมถึงการรับเรื่องร้องทุกข์และติดตามปัญหาที่เกิดจากการดำเนินงานของหน่วยงานรัฐหรือเอกชนที่ส่งผลกระทบต่อกลุ่มชาติพันธุ์

ทั้งนี้ ตามระเบียบวาระการประชุมครั้งที่ 1/2569 ภายหลังจากการเลือกประธานสภาคุ้มครองฯ เรียบร้อยแล้ว ที่ประชุมจะดำเนินวาระต่อไปด้วยการอภิปรายข้อมูลสถานการณ์กลุ่มชาติพันธุ์ และการพิจารณาแนวทางการจัดทำแผนขับเคลื่อนการทำงานของสภาคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ต่อไป

สำหรับแขกกิตติมศักดิ์ที่ร่วมสังเกตการณ์และสนับสนุนผลักดันกฎหมายฉบับนี้ อาทิ รศ.ดร.ธนพร ศรียากูล, สว.ประภาส ปิ่นตบแต่ง, ศยามล ไกยูรวงศ์ กรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติ, สส.ณัฐวุฒิ บัวประทุม, มานพ คีรีภูวดล อดีต สส., เอนกชัย เรืองรัตนากร ที่ปรึกษารัฐมนตรีกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์, ยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม รวมถึงตัวแทนภาคประชาสังคม ได้แก่ ไมตรี จงไกรจักร และ สุริยัน ทองหนูเอียด